Erzurum Olur İlçesi

Olur, Erzurum'a bağlı ilçe. Karadeniz Bölgesi'nde bulunmaktadır. Erzurum'un kuzeyinde yer alan ilçe Ardahan ile Artvin'e sınır komşusudur. Olur, komşusu olan Şenkaya, Oltu, Tortum ve Yusufeli ilçeleriyle birlikte, Ermeni tarihinde Tayk' (Gürcüce Tao, Yunanca Taokhi) adı verilen bölgenin bir parçasıdır. 3. ila 9. yüzyıllarda Mamikonyan sülalesine ait bir beylik olmuştur. Bugün Çataksu adı verilen Tavusker (Ermenice Tayotskar), Şenkaya ilçesine bağlı Penek ve Yusufeli'ne bağlı İşhan kasabaları bu beyliğin başlıca merkezleri idi.9. yüzyıldan itibaren Tayk' beyliği, Ermeni asıllı Bagratuni hanedanının Gürcüleşme politikası izleyen kolunun egemenliğine girmiştir. Bu tarihten itibaren bölgeye Gürcü kültürü ve Gürcü mezhebi damgasını vurmuştur. Yörenin Gürcü halkı 16. yüzyılda Osmanlı egemenliğinin kurulmasından sonra hızla Müslümanlığı kabul ederek Türkleşirken, azınlıkta kalan Ermeni nüfusu özellikle 1828 Rus harbinden sonra topluca Rus egemenliğindeki Ermenistan'a göçmüştür.Olur ilçesi, Osmanlı-Çarlık Rusyası savaşlarına da sahne olmuş ve 1878-1918 döneminde Rus yönetimi altında kalmıştır. 1917 sonunda Ekim Devrimi sonucunda Rus ordusu dağıldığında Olur ilçesi bir süre Ermenistan'ın egemenliğinde kalmış, bu dönemde Ermenilerle yerli Türk halkı arasında çatışmalar olmuştur. Bölgeye düzenli ordunun gelmesiyle 28 Mart 1918'de ilçe yeniden Osmanlı topraklarına dahil olmuştur.İlçenin idari merkezi Osmanlı döneminde Tavusker (Çataksu) kasabası idi. Nahiye merkezi 19. yüzyılda Olur kasabasına taşındıktan sonra da bölgenin adı Cumhuriyet dönemine dek Tavusker olarak anılmış ve Olur merkezine de bazen bu isim verilmiştir. 1958 yılına kadar Oltuilçesine bağlı bir bucak olan Olur bu yıldan itibaren Erzurum'a bağlı bir ilçe olmuştur.Olur adı, kasabanın içinden akan Olur deresinden gelir. Sözcüğün aslı Ermenice olup "büklüm" (deresi) anlamına gelmektedir.

Erzurum’un en kuzeyinde, Karadeniz bölgesine komşu olan Olur, coğrafi yapısı ve kültürel dokusuyla Erzurum’un diğer ilçelerinden ayrılan, "mikroklima" iklim özelliklerine sahip saklı bir köşesidir.

Coğrafi Konum ve İklim​

• Konum: Erzurum il merkezine yaklaşık 160 km uzaklıktadır. Kuzeyinde Artvin (Ardanuç ve Yusufeli), doğusunda Ardahan (Göle) ile komşudur.
• İklim Farkı: Rakımı Erzurum merkeze göre daha düşük olduğu için (yaklaşık 1300 m), Erzurum’un sert karasal iklimi ile Karadeniz’in geçiş iklimi arasında bir karakter sergiler. Bu sayede Erzurum genelinde yetişmeyen birçok meyve (üzüm, incir, dut) burada yetişebilir.

Tarihi ve Kültürel Yapı​

• Eski Adı: İlçenin tarihi adı Tavusker (Tavuskari) olarak bilinir. Bölge, Orta Çağ'da Gürcü krallıkları ve ardından Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır.
• Kültürel Kimlik: Olur halkı geleneklerine oldukça bağlıdır. Bölgede "Kafkas" esintileri taşıyan bar oyunları ve halk oyunları kültürü çok canlıdır.

Gezilecek Yerler ve Tarihi Eserler​

• Oltu (Tavusker) Kalesi: İlçenin tarihine ışık tutan görkemli yapılardan biridir.
• Kivi (Köprübaşı) Kalesi: Stratejik bir noktada yer alan antik bir savunma yapısıdır.
• Akdağ ve Yaylalar: Doğa yürüyüşü ve yayla turizmi için oldukça elverişlidir.
• Özlüce Şelalesi: Bölgenin doğal güzelliklerinden biridir.

Ekonomi ve Tarım​

• Tarım: İlçenin en büyük geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Özellikle Olur Pekmezi ve Olur Balı bölgede çok meşhurdur. Mikroklimal iklim sayesinde sebzecilik de gelişmiştir.
• Karnavas Bezi: İlçeye bağlı Ormanağzı (Karnavas) köyünde dokunan, coğrafi işaretli bir dokuma türüdür. Geleneksel yöntemlerle el tezgahlarında üretilir.

Nesi Meşhur? ​

• Cağ Kebabı: Oltu ve Olur bölgesi, cağ kebabının ana vatanı sayılır. Buradaki etlerin lezzeti yaylalarda yayılan hayvanlardan gelir.
• Karnavas Pekmezi: Dutlardan yapılan ve tamamen doğal yöntemlerle hazırlanan bu pekmez, şifa kaynağı olarak bilinir.
• Lor Dolması: Erzurum genelinde meşhur olsa da Olur usulü de oldukça lezzetlidir.

​