Yozgat Şefaatli

İlçemiz, Delice Irmağına bakan küçük bir vadi üzerine tren istasyonu olarak kurulmuş daha sonra gelişmiştir. Elimizdeki kayıtlardan, bugünkü Şefaatli'yi kısaca tanıtacak olursak; Bozok Sancağının Kızılkoca ilçesine bağlı bir köy olarak görüyoruz. Kızılkoca 1927-1928 yıllarında bir bucak merkezi haline getirilmiştir.

Kızılkoca' nın bu durumu Cumhuriyet döneminden sonra 1945 yılına kadar devam etmiş, 01/08/1945 tarihinde Yerköy ilçesinin kuruluşuyla Kızılkoca bucak olarak bu ilçeye bağlanmıştır. 1928 yılında Ankara-Kayseri demiryolunun bu bölgeden geçmesi ve tren istasyonunun kurulması üzerine 1933 yılında Kızılkoca bucak merkezi Şefaatli' ye taşınmıştır. 01/06/1954 tarihinde Kızılkoca bucağı Yerköy ilçesinden ayrılmış, burada merkezi Şefaatli olmak üzere 6321 Sayılı Kanun ile ilçe teşkilatı kurulmuştur.

1954 yılından bu güne kadar konumunu devam ettiren ilçe, son 15 yıl içerisinde her alanda görülen gelişme neticesinde şirin bir kent görünümüne bürünmüştür.

Şefaatli adının verilişi ile ilgili olarak bir rivayete göre Selçuklu Türkleri Anadolu'yu Türkleştirirken Beyaz atlı bir Türk akıncısı, şafak vakti beyaz atı ile Şefaatli'ye bakan hakim tepelerde görünür ve uzun süre vadiyi gözetleyerek yöre halkını korurmuş. Şafak atlı akıncının görülmesi ile birlikte bu bölgedeki eşkıyalar buradan uzaklaşırlarmış; Çünkü masumlara zarar veren eşkıyaları şafak atlı akıncı cezalandırırmış. Efsaneye göre Şafak atlının şafak vakti görüldüğü yer anlamındaki isim, Şefaatli ilçemizin adı olarak o yıllarda verilmiştir.

Diğer bir rivayete göre: Bölgemizde, Hz. Muhammed'in şefaatini kazanmış bir büyüğün yaşadığına inanılmaktadır. Bundan dolayı, şefaat edilenlerin yaşadığı yer anlamına gelen Şefaatli adı, ilçemize verilmiştir.

Yozgat iline bağlı Şefaatli, İç Anadolu Bölgesi'nin kalbinde, demiryolu hattı üzerinde yer alan ve özellikle tarımsal üretimiyle bilinen sakin bir ilçedir.

Coğrafi Konum ve İklim​

Şefaatli, Yozgat il merkezine yaklaşık 45 kilometre uzaklıktadır.

• Akarsular: İlçe, Karasu ve Kanak çaylarının birleştiği noktada kurulmuştur. Bu iki çay birleşerek bölgeye hayat veren Delice Irmağı'nı oluşturur.
• İklim: Tipik İç Anadolu karasal iklimi görülür. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve kar yağışlıdır. Vadi içinde yer aldığı için bazı yüksek noktalara göre biraz daha korunaklı bir havası vardır.

Ekonomi ve Tarım​

İlçenin ekonomisi büyük oranda tarım ve hayvancılığa dayanır. Şefaatli, Yozgat’ın "tahıl ambarlarından" biri olarak görülür:

• Tarım Ürünleri: Buğday ve arpa en çok ekilen ürünlerdir. Ayrıca şeker pancarı ve baklagiller de önemli bir yer tutar.
• Bağcılık: Şefaatli ve çevresinde bağcılık geleneği oldukça eskidir. Bölgeye özgü üzüm türlerinden pekmez üretimi yaygındır.
• Hayvancılık: Küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık, aile işletmeciliği şeklinde yaygın olarak devam eder.

Ulaşım ve Demiryolu​

Şeafatli’yi pek çok ilçeden ayıran en önemli özelliği Ankara-Kayseri demiryolu hattı üzerinde yer almasıdır.

• İstasyon Şehri: Demiryolu ulaşımı, ilçenin hem sosyal hem de ekonomik geçmişinde kritik bir rol oynamıştır. Tren istasyonu, ilçenin dış dünyaya açılan kapısı niteliğindedir.

Tarihi ve Turistik Noktalar​

Bölge, Anadolu’daki pek çok yerleşim gibi Hititlerden itibaren birçok medeniyetin izlerini taşımaktadır:

• Höyükler: İlçe sınırları içerisinde antik dönem yerleşimlerine işaret eden çeşitli höyükler bulunmaktadır.
• Karanlık Dere: Doğa yürüyüşü ve piknik için tercih edilen, bölgenin doğal güzelliklerinden biridir.
• Yöresel Mimari: Şehir merkezinde ve köylerde hala eski taş ve kerpiç evlerin örneklerine rastlanabilir.

Mutfak ve Kültür​

Yozgat mutfağının genel özelliklerini taşıyan Şefaatli’de şunlar meşhurdur:

• Testi Kebabı: Yozgat’ın simgesi olan bu lezzet burada da özel günlerin vazgeçilmezidir.
• Arabaşı: Özellikle kış gecelerinde hamuru ve sıcak çorbasıyla bir ritüel şeklinde tüketilir.
• Pekmez ve Madımak: Bahar aylarında toplanan madımak otu yemeği ve üzüm bağlarından elde edilen pekmez sofraların baş tacıdır.