Tokat’ın güneybatısında, yüksek bir platoda yer alan
Artova, il merkezine yaklaşık 38 km uzaklıkta, tarım ve hayvancılığın kalbinin attığı sakin bir Anadolu ilçesidir. Tarihi kaynaklarda adı "Art-Abad" (Mamur yer, yerleşim yeri) olarak geçer.
Coğrafi Yapı ve İklim
Artova, Tokat’ın geneline göre daha yüksek bir rakıma (yaklaşık 1200 metre) sahiptir.
- Sert İklim: Yüksek rakımı nedeniyle kışları Tokat merkeze göre çok daha sert ve kar yağışlı geçer. Yazları ise yayla havasında, serin ve ferah bir iklimi vardır.
- Geniş Ovalar: İlçe, çevresi dağlarla çevrili geniş bir ova üzerine kuruludur. Bu düzlük yapı, makineli tarım için oldukça elverişlidir.
Tarım ve Ekonomi
Artova ekonomisinin neredeyse tamamı toprak ve hayvancılığa dayalıdır:
- Tahıl Ambarı: Tokat’ın en önemli buğday ve arpa üretim merkezlerinden biridir. Toprakları oldukça bereketlidir.
- Şeker Pancarı: Bölgede şeker pancarı tarımı çok yaygındır ve ilçenin en önemli gelir kaynaklarından birini oluşturur.
- Besicilik: Geniş meraları sayesinde büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık ileri seviyededir. Bölgenin süt ve et kalitesi yüksektir.
Tarihi ve Turistik Değerler
İlçe, çok eski bir yerleşim yeri olmasına rağmen modern yapısıyla dikkat çeker:
- Boyunpınar Yeraltı Şehri: Artova’nın en gizemli noktalarından biridir. Boyunpınar köyünde bulunan bu yeraltı şehri, Erken Hristiyanlık dönemine ait yaşam alanları, galeriler ve tüneller barındırır.
- Gevrek Kayalıkları: Doğa yürüyüşü ve fotoğrafçılık için uygun olan bu kayalıklar, bölgenin jeolojik yapısını yansıtan ilginç oluşumlardır.
Ulaşım ve Stratejik Önem
Artova, ulaşım açısından önemli bir kavşaktadır:
- Demiryolu: Sivas-Samsun demiryolu hattı ilçeden geçer. Bu durum, özellikle tarım ürünlerinin sevkiyatı ve ulaşım için tarihi bir avantaj sağlamıştır.
- Konum: Sivas ve Tokat illeri arasında bir geçiş noktası olması, ticari hareketliliği canlı tutar.
Sosyal Yaşam ve Kültür
Artova, geleneklerine bağlı, misafirperver ve huzurlu bir sosyal yapıya sahiptir.
- Mutfağı: Tokat mutfağının genel özelliklerini taşır; ancak özellikle hamur işleri, çörekler ve etli yemekler (özellikle düğün yemekleri) ön plandadır.
- Yaylalar: Yaz aylarında serinlemek ve piknik yapmak isteyenler için ilçenin çevresindeki yüksek yaylalar popüler kaçış noktalarıdır.
