Artvin'in
Şavşat ilçesi, Doğu Karadeniz’in en doğusunda, Gürcistan sınırında yer alan ve doğasıyla adeta bir "yeryüzü cenneti" olarak anılan özel bir yerdir. 2015 yılında
"Cittaslow" (Sakin Şehir) unvanını alarak huzurunu ve geleneksel yapısını tescillemiştir.
Coğrafya ve Bitki Örtüsü
Şavşat, Karadeniz’in o meşhur hırçın dalgalarından uzak, iç kısımlarda, yüksek dağların arasında yer alır. İlçenin her köşesi; ladin, çam ve göknar ağaçlarından oluşan sık ormanlarla kaplıdır. İsviçre Alpleri’ni anımsatan geniş yaylaları ve dik yamaçlı vadileriyle fotoğrafçılar ve doğa tutkunları için eşsizdir.
Gezilecek Önemli Yerler
Şavşat denilince akla gelen ilk duraklar şunlardır:
- Karagöl: Şavşat-Ardahan yolu üzerinde bulunan, ormanın ortasında kristal gibi parlayan bir heyelan set gölüdür. Borçka Karagöl’e göre daha sakin ve bakirdir.
- Yavuzköy Seyir Tepesi: Şavşat’ın o meşhur kartpostallık manzarasının izlendiği noktadır. Özellikle gün batımında vadideki ahşap evlerin ve sisin görüntüsü muazzamdır.
- Şavşat Kalesi: Orta Çağ’dan kalan bu kale, ilçenin tarihi derinliğini gösteren önemli bir yapıdır.
- Balık Gölü: Pınarlı Köyü yakınlarında bulunan, yüksek rakımlı ve huzurlu bir göldür.
- Tibeti Kilisesi: Cevizli Köyü'nde bulunan, Bagratlı Krallığı döneminden kalma tarihi bir manastır kalıntısıdır.
Mimari ve Yaşam Kültürü
Şavşat’ın en belirgin özelliği
geleneksel ahşap evleridir. Çivi kullanılmadan yapılan "çantı" tipi evler, bölgenin mimari kimliğini oluşturur. Halkın büyük çoğunluğu tarım ve hayvancılıkla geçinir. Yaylacılık kültürü hala çok canlıdır; yaz aylarında köylerden yaylalara göç edilir ve festivaller düzenlenir.
Mutfak Kültürü
Şavşat mutfağı hem Karadeniz hem de Kafkas esintileri taşır:
- Siron: Hamur işi, yoğurt ve tereyağının birleşimi.
- Hınkal: İçinde et veya patates bulunan büyük mantı benzeri bir yemek.
- Keteler: Özellikle cevizli ve içli keteler çok meşhurdur.
- Karadeniz Peynirleri: Bölgeye özgü civil peyniri ve doğal tereyağları tadılmaya değerdir.
Ne Zaman Gidilmeli?
- Bahar ve Yaz: Doğa yürüyüşü ve kampçılık için idealdir.
- Sonbahar: Ormanların sarı, turuncu ve kırmızıya büründüğü "renk cümbüşü" dönemidir; fotoğrafçılar için en iyi zamandır.
- Kış: Ulaşım bazen zorlaşsa da kar altındaki Şavşat, masalsı bir sessizliğe bürünür.