Çok eski bir web tarayıcısı kullanıyorsunuz. Bu veya diğer siteleri görüntülemekte sorunlar yaşayabilirsiniz.. Tarayıcınızı güncellemeli veya alternatif bir tarayıcı kullanmalısınız.
Ülkenin devasa yüz ölçümü ve kültürel çeşitliliği nedeniyle eyaletten eyalete, şehirden kırsala büyük farklılıklar gösterir. Ancak genel hatlarıyla Amerikan sosyal yaşamını belirleyen bazı temel direkler vardır:
"Work-Hard, Play-Hard" (Sıkı Çalış, Sıkı Eğlen) Kültürü
Amerikan sosyal hayatının merkezinde iş ve verimlilik vardır. Hafta içi hayat genellikle iş odaklıdır ve sosyal etkileşimler iş çıkışı "Happy Hour" (mutlu saat) denilen kısa buluşmalarla sınırlıdır. Ancak hafta sonları, Amerikalılar hobilerine, spor müsabakalarına veya aile aktivitelerine büyük zaman ve bütçe ayırırlar.
Arkadaşlık ve İletişim Tarzı
Yüzeysel Samimiyet: Amerikalılar dışarıdan çok sıcakkanlı ve arkadaş canlısı görünürler. Hiç tanımadığınız birinin sokakta size gülümsemesi veya "Nasılsın?" diye sorması (Small Talk) çok yaygındır. Ancak bu genellikle nezaket gereğidir; gerçek ve derin bir dostluk kurmak zaman alabilir.
Bireysellik: Toplum bireysel başarıya ve kişisel alana çok önem verir. Avrupa veya Orta Doğu kültüründeki gibi çat kapı misafirliğe gitme geleneği yoktur; her şey önceden randevulaşarak yapılır.
Sosyal Etkinliklerin Merkezi: Spor ve Barbekü
Spor Tutkusu: Amerikan futbolu (NFL), basketbol (NBA) ve beyzbol maçları sadece spor değil, devasa birer sosyal olaydır. Maç öncesi stadyum otoparklarında yapılan "Tailgate" partileri (araç arkasında yemek yeme) sosyalleşmenin en popüler yoludur.
Barbekü Partileri: Arka bahçe kültürü Amerika'da çok güçlüdür. Hafta sonları komşuların ve arkadaşların davet edildiği barbekü partileri, sosyal bağların güçlendiği en temel etkinliktir.
Gönüllülük ve Topluluk (Community) Bağları
Amerikalılar "topluluğa geri verme" (giving back) fikrine çok önem verirler. Kilise grupları, okul aile birlikleri veya mahalle dernekleri gibi organizasyonlarda gönüllü çalışmak, sosyal çevrenin genişlediği en önemli alanlardan biridir.
Bölgesel Farklar
Sosyal hayat coğrafyaya göre karakter değiştirir:
New York / Doğu Yakası: Daha hızlı, hırslı ve dışarıda (restoranlar, tiyatrolar) geçen bir hayat.
Güney Eyaletleri (Texas, Georgia): Daha misafirperver, dini bağların güçlü olduğu ve aile odaklı bir yaşam.
Batı Yakası (California): Sağlıklı yaşam, açık hava sporları ve daha rahat (laid-back) bir sosyal tarz.
Yeme-İçme ve Gece Hayatı
Dışarıda Yemek: Evde yemek pişirmekten ziyade dışarıda yemek veya eve sipariş vermek çok yaygındır. "Diner" adı verilen klasik restoranlar sosyal hayatın ikonik mekanlarıdır.
Gece Hayatı: Büyük şehirlerde (Las Vegas, Miami, New York) 7/24 yaşayan bir gece hayatı varken, kırsal bölgelerde hayat çok daha erken saatlerde sona erer.
Amerika'da eğitim sistemi genellikle "K-12" (Kindergarten to 12th Grade) olarak adlandırılır ve toplamda 13 yıl sürer.
Elementary School (İlkokul): Anaokulundan (Kindergarten) başlar ve genellikle 5. sınıfa kadar sürer.
Middle School / Junior High (Ortaokul): 6, 7 ve 8. sınıfları kapsar.
High School (Lise): 9'dan 12. sınıfa kadar olan dönemdir.
Not Sistemi ve GPA (Ortalama)
Amerika'da başarı sadece sınavla değil, yıl boyu yapılan ödevler, projeler ve derse katılımla ölçülür.
Harf Notları: A (En yüksek), B, C, D ve F (Başarısız) şeklinde verilir.
GPA (Grade Point Average): 4.0 üzerinden hesaplanan genel başarı ortalamasıdır. Üniversite başvurularında en kritik kriterlerden biridir.
Okul Türleri
Public Schools (Devlet Okulları): Vergilerle finanse edilir, ücretsizdir. Ancak öğrencinin ikamet ettiği bölgedeki okula gitme zorunluluğu vardır. Zengin bölgelerin okulları, daha fazla vergi toplandığı için genellikle daha kalitelidir.
Private Schools (Özel Okullar): Ücretlidir ve kabul şartları zordur.
Charter Schools: Kamu kaynaklıdır ancak bağımsız yönetilir; belirli bir alana (bilim, sanat vb.) odaklanabilirler.
Home Schooling: Ailelerin çocuklarını evde eğitmesi yasal bir haktır ve oldukça yaygındır.
Üniversiteye Giriş Süreci
Türkiye'deki gibi tek bir merkezi sınav (YKS gibi) yoktur. Başvuru süreci "Bütüncül Değerlendirme" (Holistic Review) esasına dayanır:
SAT veya ACT: Standartlaştırılmış genel yetenek sınavları (birçok üniversite artık bunu opsiyonel yaptı).
Lise Not Ortalaması (GPA).
Niyet Mektubu (Essay): Öğrencinin karakterini ve hedeflerini anlattığı yazı.
Referans Mektupları.
Ders Dışı Aktiviteler: Spor, sanat, gönüllülük işleri ve kulüp üyelikleri en az notlar kadar önemlidir.
Yükseköğretim (College & University)
Community College: 2 yıllık okullardır. Daha ucuzdur. Burayı bitirenler genellikle 4 yıllık üniversitelere geçiş yapar.
Undergraduate (Lisans): 4 yıllık eğitimdir.
Liberal Arts Colleges: Daha küçük sınıflarda, geniş kapsamlı sosyal bilimler eğitimi veren prestijli okullardır.
Ivy League: Harvard, Yale, Princeton gibi ABD'nin en köklü ve prestijli 8 özel üniversitesinden oluşan gruptur.
Sistemin Avantajları ve Dezavantajları
Avantajlar:
Esneklik: Öğrenciler kendi ders programlarını seçebilir.
Kritik Düşünme: Ezberden ziyade tartışma ve analiz odaklıdır.
Çeşitlilik: Spor ve sanat yeteneklerine akademik başarı kadar değer verilir.
Dezavantajlar:
Maliyet: Üniversite eğitimi çok pahalıdır; öğrenciler genellikle büyük kredi borçlarıyla mezun olur.
Eşitsizlik: Okul kalitesi, yaşanılan mahallenin zenginliğine doğrudan bağlıdır.
