Bitlis Güroymak İlçesi

İlçenin bulunduğu topraklar tarih boyunca Muş Ovası ile aynı siyasi kaderi paylaşmış, 4. ila 9. yüzyıllarda Mamigonyan Ermeni Beyliğine, 825-967 yılları arasında Bagratuni Ermeni krallığına tabi olmuş, 967 yılında Bizans egemenliğine girdikten kısa bir süre sonra Diyarbakır merkezli Mervani emirlerinin hakimiyetine girmiştir. Türk akınlarından sonra bir müddet Ahlat'ta hüküm süren Dilmaçoğlu ve Sökmenli beyliklerinin hakimiyetine giren Norşin, daha sonra Bitlis'teki Şerefhanoğlu beylerinin egemenliği altında kalmıştır. 27 Mayıs 1915'te Osmanlı Hükûmeti tarafından I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı ordusu ile karşı karşıya gelebilecek iç unsurların savaş bölgelerinden uzak yerlere devlet eliyle gönderilmesi için çıkarılan tehcir kanunu ile Ermeniler zorunlu göçe tabi tutulmuştur.

Norşin kasabası 1926 yılında "Çukur" adı verilen nahiyenin merkezi olmuştur. 1960 tarihinde Güroymak adını kazanan ve Çukur bucağının merkezi olan yerleşim, 29 Haziran 1971'de kasaba, 4 Temmuz 1987 tarih ve 19507 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3392 sayılı kanunla ilçe statüsü kazanmıştır. 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün, 2009 Ağustos ayındaki ziyareti sırasında ilçeden Norşîn olarak bahsetmesiyle ilçenin eski ismini alması gündeme gelmiş ve aynı yıl içerisinde Belediye Meclisinde yerleşimin isminin Norşin olması kararı İçişleri Bakanlığına sunulmuştur.Ancak aradan geçen süre zarfında yerleşimin isminde değişiklik olmamıştır.

Bitlis’in düz bir ova üzerine kurulu olan Güroymak ilçesi, hem doğal güzellikleri hem de köklü inanç turizmiyle Doğu Anadolu’nun en huzurlu köşelerinden biridir. Eski adı Norşin olan ilçe, Nemrut Dağı’nın eteklerinde, Van Gölü havzasının batı ucunda stratejik bir kavşak noktasıdır.

---

Konum ve Doğa Harikaları​

• Nemrut Dağı’nın Komşusu: Dünyanın ikinci büyük krater gölüne sahip olan Nemrut Dağı’nın hemen yanı başındadır.
• Budaklı Kaplıcaları (Manda Banyosu): İlçenin en meşhur görsel şölenidir. Kışın eksi 20 derecelerde bile sıcak olan kaplıca suyuna mandaların ve atların sokulması, fotoğraf sanatçıları için dünya çapında bir ilgi odağıdır.
• Sazlıklar ve Kuş Cenneti: Güroymak Sazlığı, göçmen kuşların uğrak noktası olup bölgenin ekolojik dengesi için hayati önem taşır.

İnanç Turizmi ve Kültürel Miras​

• Norşin Medreseleri: Osmanlı’dan günümüze ilim merkezi olma özelliğini koruyan tarihi medreseleriyle bilinir. Bölgenin en önemli manevi duraklarından biridir.
• Abdurrahman Gazi Türbesi: İlçe merkezine yakın konumdaki bu türbe, hem yerel halk hem de çevre illerden gelen ziyaretçiler için önemli bir ziyaret merkezidir.

Ekonomi ve Yerel Yaşam​

• Manda Yetiştiriciliği: Türkiye’nin en kaliteli manda sütü ve yoğurdu üretilen bölgelerinden biridir. Ünlü "Güroymak Kaymağı" bu mandalardan elde edilir.
• Baston İşçiliği: Ahlat kadar olmasa da Güroymak’ta da el sanatı olarak baston ve ahşap işçiliği yaygındır.
• Tarım: Şeker pancarı ve bakliyat üretimi ovadaki en temel geçim kaynağıdır.

Ulaşım ve Erişim​

• İpek Yolu Üzerinde: Bitlis-Muş karayolu üzerinde bulunması sayesinde ulaşımı oldukça kolaydır.
• Vangölü Ekspresi: Demiryolu hattı ilçenin yakınından geçer, bu da bölgeye nostaljik ve turistik bir hava katar.