Diyarbakır Ergani İlçesi

Ergani;
Ergani, Yukarı Mezopotamya’nın sayılı yerleşim birimlerinden biri olup, Akranya, Erkenin, Erkanikana, Yanari, Zülkarneyn , Arsania, Urhana, Aşat isimleri ile anılmıştır. İlçenin 7 km. güneybatısındaki Sesverenpınar (Hilar) Köyü’ndeki Çayönü’nde yapılan araştırmalar yöredeki yerleşimin MÖ.7250-6750 yılları arasında başladığını göstermiştir.
XIX. yüzyılın sonlarına doğru bugünkü kentin yerinde Osmaniye ismiyle yeni bir yerleşim oluşmuş ve eski Ergani sönükleşmiştir. Ancak buraya verilen Osmaniye ismi Adana’daki Osmaniye ile karışmış ve Cumhuriyetin ilânından sonra yeniden Ergani ismi verilmiştir.

Diyarbakır’ın en büyük ve tarihi açıdan en zengin ilçelerinden biri olan Ergani, hem bölgenin sanayi merkezi hem de insanlık tarihinin başladığı en eski yerleşim yerlerinden biri olarak kabul edilir. Diyarbakır şehir merkezine yaklaşık 57 km mesafededir.

İnsanlık Tarihinin Eşiği: Çayönü Tepesi​

Ergani denilince akla ilk gelen yer Çayönü höyüğüdür.

• Önemi: M.Ö. 7500'lere dayanan geçmişiyle, insanoğlunun avcı-toplayıcılıktan yerleşik hayata geçtiği, ilk tarımın yapıldığı ve ilk evcilleştirilmiş hayvanların (köpek, koyun) bulunduğu yerlerden biridir.
• Madencilik: Dünyada bakırın ısıl işlemle şekillendirildiği ilk yerlerden biri olarak arkeoloji dünyasında eşsiz bir yere sahiptir.

Manevi Sembol: Hilar Mağaraları ve Zülküf Peygamber Dağı​

• Hilar Mağaraları: Çayönü’nün hemen yanında bulunan bu kayalık alanda, Roma dönemine ait kaya mezarları ve kabartmalar bulunur. Bölge, tarih öncesi dönemden antik döneme kadar kesintisiz bir yerleşim izi sunar.
• Makam Dağı: Ergani’nin yaslandığı bu dağda, Kur'an-ı Kerim'de adı geçen Zülküf Peygamber'in makamı (makam camii) bulunur. Hem inanç turizmi hem de Ergani manzarası izlemek isteyenler için ilçenin en önemli ziyaret noktasıdır.

Ekonomi ve Sanayi​

Ergani, Diyarbakır’ın diğer ilçelerinden farklı olarak güçlü bir sanayi ve maden geçmişine sahiptir.

• Bakır Madeni: Komşu ilçe Maden ile olan yakınlığı sayesinde tarih boyunca bakır işçiliğinin merkezi olmuştur.
• Çimento Fabrikası: Bölgenin en büyük sanayi kuruluşlarından biri olan Ergani Çimento Fabrikası, ilçe ekonomisinin lokomotifidir.
• Tarım: Verimli arazilerinde pamuk, buğday ve özellikle bağcılık (üzüm üretimi) yaygındır. Ergani üzümü ve pekmezi bölgede oldukça meşhurdur.

Ulaşım ve Stratejik Konum​

Ergani, Diyarbakır-Elazığ karayolu üzerinde stratejik bir noktada yer alır. Ayrıca ilçeden geçen demir yolu hattı (Güney Kurtalan Ekspresi güzergahı), lojistik ve ulaşım açısından ilçeyi bölgenin ana arterlerinden biri yapar.