Diyarbakır Hazro İlçesi

Hazro;
İlçe sınırları içinde bulunan Tercil, Ayındar ve Mihrani kalelerinin kalıntıları yöre tarihinin çok eskilere dayandığını göstermektedir. Asurlular zamanında yörede kurulan "HATARO" adlı Tercil Kalesi'nden adını alan Hazro, ilk çağlardan bu yana sırasıyla Perslerin, Makedonya Krallığı'nın Roma ve Bizans İmparatorluklarının idaresinde bulunmuştur. İslamiyet'in Anadolu'ya yayılmasıyla birlikte Hz. Ömer zamanında Müslümanların eline geçen Hazro, bu tarihten itibaren bölgede kurulan Müslüman beylik ve emirlikler arasında sık sık el değiştirmiştir.
Cumhuriyet Dönemi'nin başlarında küçük bir bucak olan Hazro'da 1943'te belediye teşkilatı kurulmuş, ardından ilçe Haziran 1954 tarihinde Silvan'dan ayrılarak Diyarbakır iline bağlı bir ilçe olmuştur.
Tarih boyunca birçok devletin hâkimiyetine geçen ilçede en önemli tarihi eser ULU CAMİİ' dir. Eyyubiler zamanında 13. yüzyılda yapılan bu cami; ilçenin merkezinde, ilçeye hâkim bir tepede inşa edilmiştir. İlçe sınırları dâhilinde harabe haline gelmiş tarihi bir medrese ve bir de kilise bulunmaktadır.

Diyarbakır'ın kuzeydoğusunda yer alan Hazro, tarihi dokusu ve dağlık coğrafyasıyla bölgenin dikkat çeken küçük ve şirin ilçelerinden biridir. Uzuncaeski (Hacertum) Dağı'nın eteklerinde kurulu olan ilçe, geçmişte Silvan'a bağlı bir bucakken, 1954 yılında ilçe statüsünü kazanmıştır.

Coğrafi Özellikler​

• Konum: Diyarbakır il merkezine yaklaşık 72 km uzaklıkta, denizden 1030 metre yükseklikte yer alır.
• Topografya: İlçenin güney kesimleri ovalık bir yapıya sahipken, kuzey kısmı oldukça dağlık ve engebelidir.
• İklim: Karasal iklim hakimdir; yazları serin, kışları ise çevresine göre daha çok kar yağışlı geçer.
• Su Kaynakları: İlçenin en önemli akarsuyu, Zergüş mevkiinde doğan ve Bismil yakınlarında Dicle Nehri'ne karışan Zuğur Çayı'dır.

Tarih ve Kültür​

Hazro, çok eski medeniyetlere ev sahipliği yapmış bir yerleşimdir. Asur döneminde "Hataro" olarak bilinen bölge, tarih boyunca Pers, Makedonya, Roma ve Bizans gibi çeşitli imparatorlukların idaresinde kalmıştır.

• Tarihi Yapılar: 13. yüzyılda Eyyubiler döneminde inşa edilen Ulu Camii, ilçenin merkezindeki hakim tepede ziyaretçilerini karşılar. Ayrıca Tercil Kalesi, Ayındar ve Mihrani kaleleri ile Derebeyi Sarayı kalıntıları, bölgenin tarihi zenginliğini yansıtan önemli noktalardır.
• Kültürel Doku: İlçe, bölgedeki dengbêjlik geleneği ve yerel masallarla harmanlanmış bir kültürel mirasa sahiptir. Mimarisinde ise bölgeye özgü sarı kalker taşlarından yapılmış, genellikle iki katlı kâgir evler göze çarpar.

Ekonomi​

Hazro ekonomisi geleneksel olarak tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Ancak son yıllarda bölgede yapılan petrol arama ve çıkarma çalışmaları, yerel ekonomiye yeni bir hareketlilik getirmiştir. Ayrıca ilçenin çevresinde zengin maden yataklarının (kömür, demir, kükürt) bulunduğu bilinmektedir.

Yöresel Lezzetler​

Hazro, Diyarbakır'ın zengin mutfak kültürünün bir parçasıdır. Bölge genelinde olduğu gibi burada da;

• Meftune (patlıcan ve etli, sumaklı özel bir yemek),
• Mumbar Dolması,
• Kaburga Dolması,
• Duvaklı Pilav ve meşhur Burma Kadayıf gibi lezzetler sofraların baş tacıdır.