Erzurum Aşkale İlçesi

Coğrafi önemi nedeniyle tarih boyunca çeşitli kavimlerin ve milletlerin uğrak yeri olan ilçenin ilk yerleşim yeri, Karasu kıyısındaki eski bir kalenin kalıntı höyüğünün etrafı ile Kaban Dağının doğusudur. İlçenin ismi tarih içerisinde Locus Basara, Şöğayn, Aşhane, Açhane, Kale olarak değişegelmiş günümüzde Aşkale olarak dilimize yerleşmiştir. MÖ 1700 yıllarında Hititler tarafından kurulan ilçe, tarih boyunca otuz beş defa el değiştirmiştir. MS 395 yıllarında Roma İmparatorluğu'nun elinde bulunan ilçe, İpek Yolu'nun üzerinde oluşu nedeniyle bütün milletlerin ilgisini çekmiştir MS 650 yıllarında Bizans yönetimine giren ilçe, 1387'de Timur'un egemenliğine girmiştir. 1473'te Otlukbeli Savaşından sonra Osmanlı topraklarına katılan ilçe, 1916'da Rusların işgaline uğramış, 3 Mart 1918 tarihinde işgalden kurtarılmıştır. 1942 yılında Varlık Vergisi gerekçesiyle İstanbullu gayrimüslim erkek vatandaşların büyük bölümü bu ilçedeki toplama kampına gönderilmişti.

1800'lerin başında, nüfusu 1800'dü. 1909 yılında 800 Ermeni ve Türk nüfusa sahipti.

Aşkale, Erzurum’un batı giriş kapısıdır. Hem tarihi İpek Yolu üzerinde olması hem de stratejik konumuyla "Erzurum'un batıya açılan penceresi" olarak bilinir. İl merkezine yaklaşık 54 km uzaklıktadır.

Stratejik Konum ve Ulaşım​

Aşkale, Doğu Anadolu’yu Karadeniz’e ve Batı’ya bağlayan yolların kesişim noktasıdır.

• Kavşak Noktası: Trabzon-Bayburt-Gümüşhane yolu ile Erzincan-Erzurum yolu burada birleşir.
• Demiryolu: Doğu Ekspresi ve ana hat trenleri Aşkale istasyonundan geçer, bu da ilçeye nostaljik bir ticari canlılık katar.

---

Ekonomi: Çimento ve Maden​

İlçenin ekonomisi Erzurum'un pek çok ilçesinden farklı olarak sanayiye de dayanır:

• Aşkale Çimento: Doğu Anadolu’nun en büyük sanayi kuruluşlarından biri olan ve Türkiye çapında markalaşan çimento fabrikası ilçenin en büyük istihdam kaynağıdır.
• Maden Zenginliği: Bölgede krom ve linyit yatakları bulunur. Madencilik faaliyetleri ilçe ekonomisinde önemli bir yer tutar.

---

Gezilecek Yerler ve Tarihi Doku​

Aşkale, derin bir tarihi geçmişe sahiptir:

• Kale-i Zal Mağaraları: İlçe merkezine yakın konumda bulunan bu mağaralar ve çevresindeki kalıntılar, bölgenin antik çağlardan beri yerleşim yeri olduğunu gösterir.
• Hacı Bekir Zade Kütüphanesi: Tarihi dokusunu koruyan önemli yapılardan biridir.
• Kop Dağı: Aşkale ile Bayburt arasında yer alan bu dağ, kış turizmi ve doğa sporları için potansiyel taşırken, aynı zamanda Milli Mücadele dönemindeki savunma hattıyla tarihi bir öneme sahiptir.
• Karasu Nehri: Fırat Nehri'nin önemli bir kolu olan Karasu, ilçenin içinden geçer ve vadi boyunca tarımsal hayatı şekillendirir.

---

Kültür ve Gastronomi​

Erzurum’un o meşhur "Dadaş" kültürü Aşkale’de en saf haliyle yaşanır:

• Aşkale Şeker Fasulyesi: İlçenin en meşhur tarım ürünüdür. İnce kabuklu, çabuk pişen ve lezzetiyle ünlü olan bu fasulye, Türkiye genelinde rağbet görür.
• Erzurum Mutfağı: Cağ kebabı, kadayıf dolması ve lor dolması gibi Erzurum klasikleri Aşkale’deki yerel lokantalarda aslına uygun olarak sunulur.
• Kıtlama Şeker: Çay kültürünün ayrılmaz parçası olan kıtlama şekerle çay içmek, Aşkale’deki kıraathanelerin vazgeçilmez geleneğidir.