Erzurum Horasan İlçesi

Kars - Erzurum yolu üzerinde yer alan Horasan içinden demiryolu geçen bir ilçedir. Tarihi Urartular dönemine kadar geriye giden Horasan Aras nehrinin kenarında kurulmuştur. İlçenin toprakları genel olarak Aras nehri boyunca uzanan geniş düzlüklerle, kuzey ve güneyden çevrili tatlı eğimli çıplak geniş sırtlardan meydana gelmiştir.
Yöre insanının geçim kaynağı yoğunlukla tarım ve hayvancılık alanlarında belirginleşmektedir. İlçede tarımsal kazanımlar daha çok Aras nehrinin sulama imkanlarından yararlanılarak yapılmaktadır. Bu çerçevede buğday ve diğer tarım ürünleri üretimi dikkat çekmektedir. Hayvancılık genel olarak köylerde ve dağlık kesimlerde yapılmaktadır. İklim özellikleri bakımından Erzurum merkezinden az bir farkla da olsa karasal iklim özellikleri egemendir. İlçenin bazı bölgeleri ilkbahar zamanında bolca yağış almaktadır.
Horasan Erenleri kültürüyle oldukça köklü bir bağa sahip olan Horasan’da Kars - Ağrı ile birleşme noktasında oluşu ile Doğu’ya dair kaynaşmış ve engin bir kültürel birikime sahiptir.

Erzurum’un doğu kapısı olarak bilinen Horasan, hem tarihi ipek yolu üzerindeki konumuyla hem de köklü geçmişiyle bölgenin en önemli ilçelerinden biridir. İsmini, Horasan (İran/Afganistan bölgesi) üzerinden Anadolu’ya gelen "Horasan Erenleri"nden ve o bölgeden göç eden topluluklardan almıştır.

Coğrafi Konum ve Stratejik Önemi​

• Kavşak Noktası: Horasan; Erzurum, Ağrı ve Kars illerinin kesişim noktasında yer alır. Erzurum şehir merkezine yaklaşık 85 km uzaklıktadır.
• Ulaşım: İran üzerinden gelen uluslararası karayolu (E-80) buradan geçer. Aynı zamanda demiryolu hattı da ilçeden geçtiği için ticari açıdan her zaman hareketli bir noktadır.
• Aras Nehri: İlçenin içinden geçen Aras Nehri, bölgeye hayat verir ve tarımsal faaliyetlerin can damarıdır.

Tarihi ve Kültürel Miras​

• Horasan Erenleri: İlçenin manevi iklimi çok güçlüdür. Bölge, Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması sürecinde öncü olan dervişlerin ve alimlerin konaklama noktası olmuştur.
• Tarihi Geçmiş: Urartulardan başlayarak Medler, Persler, Romalılar, Selçuklular ve Osmanlılar gibi pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.

Önemli Ziyaret Noktaları​

• Çoban Dede Köprüsü: Horasan ile Köprüköy arasında, Aras Nehri üzerinde yer alan bu tarihi köprü, 13. yüzyılın sonunda İlhanlılar döneminde yapılmıştır. Bölgenin en sembolik tarihi yapısıdır.
• Hızır İlyas (Hızır) Türbesi: Halk arasında kutsal kabul edilen ve ziyaret edilen önemli manevi noktalardan biridir.
• Karakurt Kalesi: İlçe sınırlarına yakın bölgelerde antik dönemden kalma kale kalıntılarına rastlamak mümkündür.

Ekonomi ve Sosyal Yaşam​

• Tarım ve Hayvancılık: İlçenin temel geçim kaynağı tarım (özellikle şeker pancarı, buğday, arpa) ve büyükbaş hayvancılıktır. Erzurum genelinde olduğu gibi Horasan’da da hayvancılık çok köklüdür.
• Kaplıcalar: Bölgede yerel halk tarafından bilinen ve şifa niyetine gidilen çermikler (kaplıcalar) mevcuttur.

İklim ve Doğa​

• Sert Karasal İklim: Erzurum’un genelinde olduğu gibi Horasan’da da kışlar oldukça uzun, sert ve kar yağışlı geçer. Yazlar ise kısa ve serindir.
• Doğal Güzellikler: Aras Nehri kıyısındaki düzlükler ve çevresindeki dağlık alanlar, özellikle bahar aylarında bozkırın canlanmasıyla güzel manzaralar sunar.