Fransa'nın etnik yapısı, hem tarihsel sömürge geçmişi hem de modern göç dalgaları nedeniyle Avrupa'nın en çeşitlilik arz eden yapılarından biridir. Ancak Fransa'yı diğer ülkelerden ayıran çok temel bir fark vardır:
Fransa devleti, anayasal bir ilke olarak vatandaşlarının etnik kökeni, dini veya ırkı hakkında resmi veri toplamaz.
"Fransızlık" Kavramı ve Resmi İstatistik Yasağı
Fransa, 1789 Devrimi'nden gelen
"Cumhuriyetçi Model" gereği, herkesi sadece "Fransız vatandaşı" olarak kabul eder. Etnik azınlıkları tanımak, devlet nezdinde "ayrımcılık" olarak görüldüğü için resmi nüfus sayımlarında kişilere etnik kökenleri sorulmaz. Bu nedenle veriler genellikle bağımsız araştırma şirketlerinin ve üniversitelerin tahmini çalışmalarına dayanır.
Tahmini Etnik Dağılım
Yapılan çeşitli bağımsız araştırmalara göre Fransa nüfusunun yaklaşık dağılımı şöyledir:
- Avrupalı Kökenliler (%80-%85): Büyük çoğunluğu Kelt, Cermen ve Latin kökenli "yerli" Fransızlardan oluşur. Ayrıca Portekizli, İtalyan ve İspanyol göçmenlerin torunları bu grubun büyük bir kısmını oluşturur.
- Kuzey Afrikalılar (Mağripliler): Fransa'daki en büyük azınlık grubudur. Özellikle Cezayir, Fas ve Tunus kökenli yaklaşık 5-6 milyon insan yaşamaktadır.
- Siyah Afrikalılar: Senegal, Mali, Fildişi Sahili gibi eski Fransız sömürgelerinden gelen ve bugün 3. veya 4. nesle ulaşmış büyük bir topluluktur.
- Asyalılar: Çin, Vietnam ve Kamboçya kökenliler özellikle Paris ve çevresinde yoğunlaşmıştır.
- Türkler: Fransa'da yaklaşık 700.000 - 800.000 civarında Türk kökenli vatandaş yaşamaktadır (Özellikle Strazburg ve Lyon bölgelerinde).
Din ve Etnisite İlişkisi
Etnik yapıyla paralel olarak dini yapı da çeşitlidir:
- Katolikler: Geleneksel olarak çoğunluktadır (%40-%45 civarı, ancak dindarlık oranı düşüktür).
- Müslümanlar: Avrupa'nın en büyük Müslüman nüfusu Fransa'dadır (Nüfusun yaklaşık %8-%10'u).
- Museviler: Avrupa'daki en büyük Yahudi cemaati yine Fransa'dadır (Yaklaşık 500 bin kişi).
"Banliyö" Gerçeği
Fransa'daki etnik çeşitlilik genellikle büyük şehirlerin (Paris, Marsilya, Lyon) çevresindeki
"Banlieue" adı verilen toplu konut bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Bu durum zaman zaman sosyal entegrasyon sorunlarını ve toplumsal gerilimleri de beraberinde getirmektedir.
Bölgesel Kimlikler
Fransa sadece dışarıdan gelenlerle değil, kendi içindeki tarihi bölgelerle de kültürel çeşitlilik sunar:
- Bretonlar (Brittany bölgesi)
- Korsikalılar (Korsika adası)
- Basklar (Güneybatı)
- Alsaslılar (Almanya sınırı)
Özetle: Fransa kağıt üzerinde "tek ve bölünmez" bir Fransız kimliğine sahip olsa da, sokakta dünyanın her yerinden izler taşıyan çok kültürlü (multikültürel) bir yapıya sahiptir