Kastamonu İhsangazi İlçesi

Tarih ve Coğrafya: İhsangazi ilçemiz, 1968 yılına kadar Mergüze adıyla bilinmekte olup, araç ilçesine bağlı bir nahiye olan Mergüze; 1968 yılında Belediye teşkilatının kurulması ile Kastamonu merkeze bağlanmış ve 19.06 1987 yılınca ilçe olmuştur.

İlçenin yüzölçümü 384 kilometrekaredir. Ortalama rakım ise 863m’dir. İhsangazi ilçesinin 23 köy ve 10mahalle olmak üzere toplam 108 ünitesi bulunmaktadır.

İklim ve Bitki Örtüsü: İlçe karasal iklime sahip olup hayvancılık ve tarıma dayalı geçim kaynağı bulunmakta karaçam ve tarla bitkileri yoğunluktadır.

Kastamonu’nun güneybatısında, Ilgaz Dağları’nın eteklerine kurulmuş olan İhsangazi, tarih öncesi devirlerden günümüze taşınan "ata mirası" değerleriyle öne çıkan butik bir ilçedir.

Dünyanın Gen Bankası: "Siyez Buğdayı"​

İhsangazi denilince akla gelen ilk ve en önemli değer Siyez Buğdayıdır.

• 12 Bin Yıllık Geçmiş: Geçmişi Mezopotamya’ya ve Göbeklitepe dönemine kadar uzanan, "buğdayın atası" olarak bilinen Siyez’in (Einkorn) dünyada en saf haliyle yetiştirildiği merkezlerden biridir.
• Genetik Saflık: Modern buğdayın aksine genetik yapısı (14 kromozom) hiç değişmemiştir. İlçede üretilen siyez bulguru, unu ve ekmeği, düşük glisemik indeksi ve yüksek protein değeriyle sağlıklı beslenmenin vazgeçilmezi haline gelmiştir.
• Festival: Her yıl Ağustos ayının sonunda düzenlenen "İhsangazi Siyez Bulguru ve Sepetçioğlu Festivali", ilçenin en büyük kültürel etkinliğidir.

Coğrafi ve İdari Yapı​

• Konum: Kastamonu il merkezine sadece 28 km mesafededir. Kastamonu’ya en yakın ilçelerden biridir.
• Nüfus: 2026 yılı verilerine göre nüfusu 5.000 civarındadır. Sakin ve huzurlu bir Karadeniz-İç Anadolu geçiş iklimi kasabasıdır.
• Tarihçe: Eski adı Mergüze olan ilçe, 1987 yılında ilçe statüsü kazanmıştır. "Mergüze" ismi Farsçada "elli su kaynağı" anlamına gelen bir tamlamadan türemiştir.

Gezilecek Yerler ve Tarihi Doku​

• Sipahiler Kaya Mezarları: İlçe merkezine bağlı Sipahiler Mahallesi'nde bulunan, M.S. 5-6. yüzyıllara tarihlendiği sanılan iki katlı kaya mezarları bölgenin antik geçmişine ışık tutar.
• Haraçoğlu (Dervis İbrahim) Türbesi: Bölgenin manevi mimarlarından kabul edilen, Horasanlı bir eren olan Şeyh Saadeddin Haraci'ye ait olduğu düşünülen türbe, İsalar Mahallesi'ndedir.
• Doğa ve Yaylalar: Ilgaz Dağı’nın kuzey yamaçlarında yer alan ilçe; ormanlık alanları, temiz havası ve doğa yürüyüşü parkurlarıyla eko-turizm potansiyeline sahiptir.

Ekonomi ve Eğitim​

• Tarım ve Hayvancılık: Siyez üretiminin yanı sıra hayvancılık temel geçim kaynağıdır.
• Yüksekokul: Kastamonu Üniversitesi'ne bağlı İhsangazi Meslek Yüksekokulu, ilçeye genç ve dinamik bir nüfus katarak sosyal hayatı canlandırmaktadır.