Malatya Arapgir İlçesi

HasanTürk

WT Moderatör
Mesaj
9,018
Puan
19,304
Yaş
43
Konum
Adana
Yüzölçümü 964 kilometrekare, toplam nüfusu 11 bin 470, (2007 sayımı), Malatya’ya uzaklığı 120 kilometredir. Eski adı Daskuza olan ilçenin M.Ö. 1200 yıllarında kurulduğu tahmin edilmektedir. Asur, İran, Danişmentli, Anadolu Selçuklu, Moğol ve Karakoyunları Beyliği egemenliğinde kalmış, 1515 Çaldıran Savaşının ardından Osmanlı toprağı olmuştur.

1518 yılında tutulan ilk Osmanlı Tesnit Tahrir defterinde Diyarbakır eyaletinin 12 sancağı bulunmaktaydı. Bu defterde Arapgir de yer almaktaydı. Kanuni Sultan Süleyman zamanında Sivas valiliğine bağlı bir sancak merkezi olan ilçe, 1834'de Diyarbakır ve 1847’de Mamuret-ül Aziz (Elazığ) sancaklarına bağlandı. 1927-1928 tarihli Türkiye'de devlet salnamesinde ise Arapgir Malatya'ya bağlı bir kaza olmuştur.

İlçe, engebeli ve dağlık bir bölgeye sahiptir. İlçenin kuzeyinde Kemaliye (Erzincan) ile Divriği (Sivas), güneyinde Ağın ve Keban (Elazığ) ve batısında Arguvan ilçesi bulunmaktadır. İlçe merkezinde rakım 1250 metredir. Rakımı 1250 metre olan ilçenin Taçdelen olmak üzere 1 beldesi, merkez olmak üzere 1 belediyesiyle 42 köyü ve 49 mezrası vardır.

14. yüzyıl yapısı olduğu sanılan Ulu Camii, Akkoyunlular dönemi eseri Yeni Cami, 1694’de yapılmış Cafer Paşa Camii, yine 17.yüzyıl eserleri Mirliva Ahmet Paşa Camii, 1823 yapımı Gümrükçü Osman Paşa Camii ve 1893 Çobanlı Camii ile Molla Eyüp Camii, Osman Paşa Camii ve Çarşı Hamamı ile Miran Çayı kıyısındaki Harap Pazar harabeleri tarihi eser ve kalıntılardır.

Berenge Deresi boyunca uzanan vadi ile Kaynarca gezilecek yerler arasındadır.

Bağlı belde ve köyler şunlardır:

Aktaş, Boğazlı, Budak, Çaybaşı, Çiğnir, Çimen, Düzce, Eynir, Gözeli, Günyüzü, Kayakesen, Koru, Onar, Ormansırtı, Selamlı, Suceyin, Sugeçti, Sağıluşağı, Tarhan, Taşdibek, Yaylacık, Yeşilyayla (Kızılca), Yukarıyabanlı, Taşdelen, Alıçlı, Bacalı, Bostancık, Çakırsu, Deregezen, Karaca (Eskiarapgir), Eşikli, Gebeli, Kaynak, Kazanç, Kılıçlı, Konducak, Pirali, Sinikli, Sipahiuşağı, Ulaçlı ve Yazılı.
 
Valimiz SeddarYavuz, Arapgir İlçemizde Hükümet Konağı’nda İncelemelerde Bulunarak Yüklenici Firma Yetkililerinden Bilgi Aldı.

20250911_144245.webp 20250911_144247.webp
 
Arapgir, Malatya’nın kuzey ucunda, tarihi dokusu, eşsiz doğası ve "Cevizli Sucuğu" ile meşhur olan, adeta zamanın durduğu bir "sakin şehir" (Cittaslow) adayı niteliğinde özel bir ilçesidir.

Tarihi ve Kültürel Miras​

Arapgir, tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. İlçenin en önemli özelliği, eski ve yeni yerleşimin iç içe olmasıdır.
  • Eski Arapgir: Çarşı ve yerleşim yerinin tarihi dokusunu koruyan bölgedir. Taş evleri, dar sokakları ve tarihi camileriyle (örneğin Ulu Cami) Anadolu’nun kadim kültürünü yansıtır.
  • Kültürel Zenginlik: İlçede Osmanlı ve öncesine ait birçok medrese, köprü ve han bulunmaktadır. Özellikle Mirliva Ahmet Paşa Camii ve Onar Köyü’ndeki tarihi cemevi (Anadolu’nun en eski cemevlerinden biri olarak bilinir) ilçenin kültür mozaiğinin en değerli parçalarıdır.

Gastronomi ve Yerel Lezzetler

Arapgir denince akla gelen ilk şey "Arapgir Köhnü Üzümü" ve bu üzümden yapılan ürünlerdir.
  • Cevizli Sucuk (Pestil): Türkiye’nin en kaliteli cevizli sucuklarından biri burada üretilir. Arapgir’e özgü üzüm şırası ile hazırlanan bu lezzet, ilçenin en önemli markasıdır.
  • Reyhan: Arapgir'in mor reyhanı dünyaca ünlüdür. Bu reyhandan yapılan şerbet, ilçenin imza lezzetidir; ferahlatıcı etkisiyle bilinir.
  • Taneli Yemekler: Malatya mutfağının genel özelliklerini taşır ancak kendine has tariflerle zenginleşmiştir.

Doğa ve Coğrafya

  • Kozluk Çayı (Kanyonu): İlçenin doğal güzelliklerinin merkezidir. Kanyon boyunca uzanan yürüyüş parkurları ve doğa manzarası, özellikle doğa sporlarıyla ilgilenenler için harika bir rotadır.
  • İklim: Malatya’nın genelinin aksine, bulunduğu vadi yapısı sayesinde daha ılıman bir mikro klimaya sahiptir. Bu da meyveciliğin (özellikle üzüm ve dut) gelişmesini sağlamıştır.

Neden Önemli?

  • Cittaslow (Sakin Şehir): Arapgir, Türkiye'nin "Sakin Şehirler" ağına katılmış, kendi kültürel ve doğal değerlerini korumaya çalışan nadir yerlerdendir.
  • Turizm Potansiyeli: Son yıllarda "butik turizm" anlayışıyla restore edilen konaklar, ziyaretçilere yöresel bir deneyim sunmaktadır. Özellikle doğa fotoğrafçıları ve tarih meraklıları için keşfedilmemiş bir cevherdir.
 
Geri