Malatya Arguvan İlçesi

Yüzölçümü 1037 kilometrekare, toplam nüfusu 6 bin 322 (2007 sayımı) ve Malatya’ya uzaklığı 72 kilometredir. Morhamam, Karahöyük ve İsaköy’de yapılan yüzey araştırmalarına göre en eski yerleşimin Bakırtaş Çağında başladığı, eski Tunç, Hitit, Roma ve Bizans devirlerinde devam ettiği anlaşılmıştır.

Doğuda Arapgir, batıda Hekimhan, kuzeyde Sivas ile Divriği ilçesi, güneyde Malatya ve Elazığ topraklarıyla çevrilmiştir. Malatya'nın en az nüfus yoğunluğu olan ilçesi Arguvan'dır. İlçenin Yoncalı olmak üzere bir beldesi, merkez olmak üzere, bir belediyesi, 46 köyü, 4 mahallesi ve 73 mezrası vardır.

Arguvan ilçe merkezi devamlı yer kayması sebebiyle iki defa değişmiştir. Yeni yerleşim yeri, eskisinin 2 km. kuzeyinde yer almaktadır. Yüzey şekilleri açısından genellikle engebeli olup, kuzeyi dağlık güneyi ise plato özelliği taşımaktadır. Doğu Anadolu Bölgesi'nin iklim özelliklerini gösterir. Meyvecilik yapılmakta, hububat ve baklagiller üretilmektedir. Arguvan’ın kavunu çok lezzetli olup rağbet görmektedir.

İlçe merkezine 10 km uzaklıktaki Kızık köyünde bulunan Balıklı Çeşme, yine ilçeye 10 km mesafedeki Bemara Çayı'nın geçtiği yeşilliklerle dolu vadi, ilçenin 3 km uzağında Dolaylı Mahallesinde Büyük bağ adındaki kaynak ile Görge köyündeki Deliklitaş belli başlı gezinti yerleridir.

Bağlı belde ve köyler şunlardır:

Arguvan'a bağlı bucak ve köylerin nüfusu 7 864 tür. Akören, Armutlu, Asar, Asmaca, Aşağısülmenli, Bahçeli, Bozan, Bozburun, Çavuşköy, Çayırlı, Çevreli, Doydum, Ermişli, Eymir, Gümüşlü, Güngören, Güveçli, İçmece, İsaköy, Karababa, Karahöyük, Kışla, Kızık, Koçak, Konakbaşı, Koyuncu, Kuyudere, Morhamam, Tarlacık, Tatkınık, Yamaç, Yayıklı, Yazıbaşı, Yeniköy, Yenisu, Yukarısülmenli, Yürektaşı, Çobandere, Yoncalı, Alhasuşağı, Göçeruşağı, Gökağaç, Kömürlük, Kurutaş, Sığırcıuşağı ve Görge.

Malatya'nın kuzeyinde yer alan Arguvan, sadece bir ilçe değil, aynı zamanda Anadolu’nun en önemli kültür ve müzik merkezlerinden biridir. "Türkülerin başkenti" olarak anılan bu şirin ilçe, derin felsefi dokusu ve kendine has gelenekleriyle bilinir.

---

Türkülerin ve Ağıtların Merkezi​

Arguvan denince akla gelen ilk şey Arguvan Ağzı türkülerdir.

• Hüzünlü Ezgiler: Buranın türküleri genellikle gurbet, ayrılık, doğa ve toplumsal olayları konu alan, kendine has bir "yanık" tınıya sahiptir.
• Uluslararası Türkü Festivali: Her yıl düzenlenen bu festival, binlerce insanı bir araya getirir. Arguvan, halk ozanları ve aşıklar geleneğinin hala çok canlı olduğu bir yerdir.

Kültürel Yapı ve Felsefe​

Arguvan, hoşgörünün ve toplumsal barışın simgesi gibidir.

• İnanç ve Felsefe: İlçede Alevi-Bektaşi kültürü çok baskındır. Bu kültür, ilçeye yüksek bir okuma-yazma oranı, sanata düşkünlük ve kadınların sosyal hayata güçlü katılımı olarak yansımıştır.
• Eğitim: Arguvan, Türkiye'de nüfusuna oranla en çok üniversite mezunu, bürokrat ve sanatçı çıkaran ilçelerden biri olmasıyla gurur duyar.

Coğrafya ve Ekonomi​

• Engebeli Bozkır: Arguvan’ın coğrafyası genel olarak ağaçsız, dalgalı bozkırlardan oluşur. Malatya’nın genelindeki yeşil kayısı bahçeleri burada yerini daha sarı ve uçsuz bucaksız tarlalara bırakır.
• Tarım: İlçenin en meşhur ürünü Arguvan Kavunu’dur. Tadı ve aromasıyla bölgede çok popülerdir. Ayrıca arpa, buğday ve bakliyat tarımı yaygındır.
• Baraj Etkisi: Karakaya Baraj Gölü’ne kıyısı olan köyleri, ilçeye balıkçılık ve sulama imkanı sağlar.

Arguvan'ın Meşhur "Balık Damı" (Kızık Köyü)​

İlçenin en ilginç yerlerinden biri Kızık Köyü'nde bulunan kutsal balıklardır.

• Urfa Balıklıgöl’dekine benzer bir inanışla, buradaki kaynaktan çıkan balıklar kutsal kabul edilir ve asla yenmez.
• Yerel halk bu balıkların şifalı olduğuna ve bereket getirdiğine inanır.

Sosyal Yaşam ve Mutfak​

Arguvan mutfağı, Malatya genelinin aksine daha çok tahıl odaklıdır.

• Mutfak: Erişte, bulgur yemekleri ve yöresel hamur işleri ön plandadır.
• Misafirperverlik: Buraya yolunuz düşerse, bir çay ocağında otururken hiç tanımadığınız biri size bir Arguvan türküsünün hikayesini anlatmaya başlayabilir.

---

Kısa Bilgiler​

• Uzaklık: Malatya il merkezine yaklaşık 70 km mesafededir.
• İklim: Karasal iklim hakimdir; yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve kar yağışlıdır.