Malatya Doğanşehir İlçesi

Yüzölçümü 1.290 kilometrekare, toplam nüfusu 40 bin 688 (2007 sayımı) ve Malatya’ya uzaklığı 58 kilometredir. Denizden yüksekliği 1290 metre olup ova ve dağlık bir kısımda kurulmuştur. Doğusunda Çelikhan (Adıyaman), güneyinde Besni ve Gölbaşı (Adıyaman), batısında Elbistan (K.Maraş) ve kuzeydoğusunda Akçadağ ve Yeşilyurt ilçeleri bulunmaktadır.

İlçenin en önemli gelir kaynağı tarımdır. Bilhassa köylerde meyvecilik ve hayvancılık yapılmaktadır. Malatya yöresinde lezzetli elmaları ve kuru fasulyesiyle tanınır.

Romalılar tarafından kurulduğu sanılan ve Bizanslıların Zipetra adını verdiği ilçe Arapların elinde de kalmış ve 1399 yılında Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır. 1401 yılında Timur yağmalamış ve 1515’de tekrar Osmanlı hakimiyeti kurulmuştur. 1877’ye kadar adı Viranşehir veya Harapşehir olan ilçe 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında doğudan getirilip yerleştirilen halkından dolayı Muhacir Köyü diye adlandırıldı. 1933’te Doğanşehir adını aldı. Akçadağ’a bağlı bir köy iken 1946 yılında ilçe oldu.

İlçe ve çevresinde çok sayıda höyük, sur kalıntısı, arkeolojik yerleşim, kaya mezar odaları, antik mezarlık alan ve cami bulunmaktadır. 2007 yılında Günedoğru Köyü Sekili-İçmece mevkiinde Roma dönemine tarihlenen ve ince tesseralardan yapılmış renkli taban mozaiği bulunmuştur. Geometrik bezemelerde süslü mozaikte otlayan bir ceylan görülmektedir. Bu eser Malatya Müzesinde sergilenmektedir.

Sürgü Barajı, Polat Balık Yaylası, Sulu Mağara, Şakşak, Sürgü, Takas, Harapşehir İçmeceleri, Beypınarı, Acıpınar Yaylası, Sıtmapınarı, Yıldızsubaşı, Çığlık Ağaçlıkları, Kayapınarı, Sürmeli Pınarı, Erkenek, Sakaltutan Suyu, Değir men Deresi, Reşadiye Pınarı ve Topraktepe'de Kayapınar gezilecek-görülecek yerlerdir.

Bağlı belde ve köyler şunlardır:

Bucak ve köylerin toplam nüfusu 47.191 dir. İlçeye bağlı bucak ve köylerin isimleri şöyledir: Altıntop, Beğre, Bıçakçı, Çavuşlu, Çığlık, Çömlekoba, Dedeyazı, Elmalı, Eskiköy, Fındıkköy, Gövdeli, Günedoğru, Gürobası, Hudutköy, Kadılı, Kapıdere, Karaterzi, Kelhalil, Koçdere, Küçüklü, Örencik, Polat, Polatderesi, Söğüt, Suçah, Şatırobası, Topraktepe, Yolkoru, Yuvalı, Sürgü, Erkenek, Karanlıkdere, Kurucaova, Reşadiye ve Savaklı.

Malatya'nın güneybatısında yer alan Doğanşehir, hem tarihi hem de coğrafi özellikleriyle bölgenin önemli ilçelerinden biridir.

Coğrafi Konum ve Doğa​

• Konumu: Malatya il merkezine yaklaşık 58 kilometre uzaklıktadır. Adıyaman ve Kahramanmaraş illerine sınırı bulunması nedeniyle bir geçiş noktasıdır.
• Yeryüzü Şekilleri: İlçe, Doğu Toroslar'ın uzantılarıyla çevrilidir. Engebeli bir arazi yapısına sahip olsa da, tarıma elverişli geniş düzlükleri (Doğanşehir Ovası) mevcuttur.
• İklim: Karasal iklim hakimdir; kışları soğuk ve kar yağışlı, yazları ise sıcak ve kuraktır. Ancak çevresindeki dağlar ve su kaynakları sayesinde Malatya merkeze göre biraz daha serin bir havası vardır.

Ekonomi ve Tarım​

• Tütün ve Meyvecilik: Doğanşehir denilince akla ilk gelen ürün tütündür. Kalitesiyle bilinen Doğanşehir tütünü ilçenin en büyük gelir kaynağıdır.
• Kayısı ve Elma: Malatya’nın genelinde olduğu gibi kayısı üretimi yaygındır. Ayrıca ilçenin yüksek kesimlerinde kaliteli elma yetiştiriciliği de yapılmaktadır.
• Hayvancılık: Özellikle kırsal mahallelerde küçükbaş hayvancılık önemli bir geçim kaynağıdır.

Tarihçe ve Kültür​

• Antik Dönem: İlçenin tarihi oldukça eskidir. Roma ve Bizans dönemlerinde "Ziartum" veya "Sozopetra" adıyla anılan önemli bir yerleşim yeridir.
• Tarihi Kalıntılar: İlçe merkezinde antik dönemlere ait sur kalıntılarını görmek mümkündür. Ayrıca bölgedeki höyükler, yerleşimin binlerce yıl öncesine dayandığını göstermektedir.
• Mutfak Kültürü: Malatya mutfağının genel özelliklerini taşır. İçli köfte, analı-kızlı ve tütünle özdeşleşmiş yerel kültür öğeleri ön plandadır.

Ulaşım ve Sosyal Yapı​

• Ulaşım: Malatya-Gaziantep karayolu üzerinde bulunması ulaşımı kolaylaştırır. Ayrıca ilçeden demiryolu hattı da geçmektedir.
• İdari Yapı: İlçe; Erkenek, Kurucaova ve Sürgü gibi büyük ve bilinen mahallelere (eskiden belde) ev sahipliği yapar. Özellikle Sürgü, doğal su kaynakları ve mesire alanlarıyla (Sürgü Takaz) bölge halkının uğrak noktasıdır.