Malatya Kuluncak İlçesi

Yüzölçümü 681 kilometrekare, toplam nüfusu 9 bin 99 (2007 nüfus sayımına göre) ve Malatya’ya uzaklığı 116 kilometredir. İlçenin çok eski bir tarihi yoktur. Yayla hayatı sürdüren Başören, Konaktepe ve Karıncalık köyü sakinleri 100-120 yıl önce kışı geçirmek üzere su kaynağı olan yöreyi kullanmış, zamanla yerleşik düzene geçerek Kuluncak’ı kurmuşlardır. Önce Sivas ve sonra Darende’ye bağlı bir kasaba olan Kuluncak 1990’da ilçe olmuştur.

Denizden yüksekliği 1270 metre ilçede temel ekonomik gelir bahçecilik ve az da olsa hayvancılıktır. Dağlık ve engebeli bir arazi yapısına sahiptir, tarıma uygun arazi azdır. Kuluncak’a yakın yerlerde demir, çinko, krom ve bakır bulunmaktadır.

Kaynarca köyü Tavşanbükü mezrasındaki mozaikli alan, Alvar Köyü Kabak Abdal Türbesi ve Eşref Höyüğü tarihi mekanlar arasındadır.

Bağlı köyler şunlardır:

Başören, Bıcır, Bıyıkboğazı, Ciritbelen, Çayköy, Darıllı, Göğebakan, Ilısuluk, Karincalık, Karlık, Kaynarca, Kızılhisar, Kızılmağara, Konaktepe, Kömüklü, Sofular, Sultanlı, Temeklü, Yukarı Selimli, Yünlüce ve Aşağıselimli.

Malatya’nın kuzeybatısında, Sivas sınırında yer alan Kuluncak, dağlık ve engebeli coğrafyasıyla bölgenin en sakin ama yeraltı kaynakları bakımından en zengin ilçelerinden biridir.

---

Maden Zenginliği: Demir ve Nadir Elementler​

Kuluncak, Malatya ekonomisi için stratejik bir "maden üssü" konumundadır.

• Demir Yatakları: İlçede bulunan zengin demir cevheri yatakları, Türkiye’nin ağır sanayisi için kritik ham madde sağlar.
• Nadir Toprak Elementleri: Son yıllarda yapılan araştırmalar, Kuluncak bölgesinde teknolojik ürünlerin (telefon, elektrikli araç vb.) üretiminde kullanılan nadir toprak elementlerinin varlığını doğrulamıştır. Bu durum ilçeyi gelecekte bir teknoloji hammaddesi merkezi yapabilir.

Şifalı Sular ve Termal Turizm​

Kuluncak, Malatya’nın sağlık turizmi potansiyelini sırtlayan bir noktadır:

• Kuluncak (Sofular) Termal Suyu: İlçe merkezine yakın konumdaki termal kaynaklar; cilt hastalıkları, romatizma ve eklem ağrılarına iyi gelmesiyle bilinir. 2026 yılı itibarıyla buradaki tesislerin modernize edilmesiyle birlikte çevre illerden gelen ziyaretçi sayısında artış yaşanmaktadır.

Coğrafya ve Doğa​

• Tohma Çayı: İlçenin can damarıdır. Tohma Çayı'nın geçtiği vadiler, bölgeye hem hayat verir hem de doğa sporları ve piknik için uygun alanlar oluşturur.
• Karasal İklim: Rakımı yüksek olduğu için kışları oldukça sert ve bol kar yağışlı, yazları ise nemsiz ve serindir. Tam bir "yayla" havası hakimdir.

Tarım ve Hayvancılık​

Zorlu arazi şartlarına rağmen Kuluncak halkı tarımla bağını koparmamıştır:

• Kayısı: Malatya’nın genelinde olduğu gibi burada da en önemli geçim kaynağı kayısıdır. Ancak rakım yüksek olduğu için hasat, merkeze göre biraz daha geç yapılır.
• Hayvancılık: Geniş meraları sayesinde küçükbaş hayvancılık oldukça yaygındır. Bölgenin süt ürünleri ve eti oldukça doğaldır.

Sosyal Yapı ve Ulaşım​

• Sakin Şehir Havası: Malatya il merkezine yaklaşık 110 km mesafededir. Bu uzaklık, ilçenin kendine has, bozulmamış bir kasaba kültürüyle kalmasını sağlamıştır.
• Ulaşım: Sivas’ın Gürün ve Kangal ilçelerine de komşudur, bu yüzden bu illerle de ticari ve kültürel bağı güçlüdür.

​