Malatya Pütürge İlçesi

HasanTürk

WT Moderatör
Mesajlar
8,036
Puanlar
17,603
Yaş
42
Konum
Adana
Yüzölçümü 1.181 kilometrekare, toplam nüfusu 22 bin 810 (2007 nüfus sayımı) ve Malatya’ya uzaklığı 73 kilometredir. Denizden yüksekliği 1.250 metredir. İlk adı “güzel yer/istenen yer” anlamında Imrun olan Pütürge yaklaşık 300 yıl önce köy olarak kurulmuştur. 1877’de bucak olarak Adıyaman'ın Kâhta ilçesine, 1892’de Elazığ’a ve Cumhuriyet döneminde Malatya’ya bağlanmıştır.

İlçe, arazi olarak engebeli ve sarptır. Düz arazi yok denecek kadar azdır. İlçe toprakları Fırat Nehri'ne dökülen Şiro çayı’nın geniş vadisinin tabanı ile bu vadi etrafında bulunan dağlık kesimlerden oluşur. Yerleşim yerleri dağlık ve tepelik alanlarda yoğunlaşmıştır. Bunun için tarıma elverişli arazileri dağ ve tepelerin yamaçlarında bulunmaktadır.

Şiro Çayına bakan Gerar (Kerar) Kalesi harabeleri, Çeçeli Hamamı, Uzuntaş köyündeki Dilber Kalesi tarihi mekanlar arasındadır. Ayrıca Tepehan beldesi üzerinden Nemrut Dağına gidilmektedir. Kubbe Dağı ile burada bulunan su kaynağı, Nemrut’a giderken Yandere-Büyüköz köyleri arasında bulunan Karasu, ormanlarla kaplı dağlık kesimler ve Nemrut Dağı eteğindeki Büyüköz Köyü'ne ait Belli Yaylası gezilecek-görülecek yerler
arasındadır.

İlçenin 1 bucağı, 1 beldesi, 2 belediyesi ve 62 köyü ile 325 mezrası vardır.

Bağlı belde ve köyler şunlardır:

Akça, Aktarlı, Arınlı, Aslankent, Bakımlı, Bayırköy, Belenköy, Bölükkaya, Bölünmez, Çayköy, Çengelli, Çığırlı, Çukuroymağı, Ersele, Erdemler, Esencik, Gökçeli, Gözlüce, Gündeğer, Gündüz, Karahüseyin, Karakaya, Karşıyaka, Koçköy, Pazarcık, Taşmış, Tatlıcak, Teluşağı, Tosunlu, Uyanık, Uzunhüseyin, Uzunkoru, Yediyol, Sinan, Aliçeri, Alihan, Arıtoprak, Başmezra, Büyüköz, Çaygören, Dikilitaş, Esenlik, Gökçeli, Kayadere, Korucak, Kozluk, Körme, Sahilköy, Sorguçlu, Söğütlü, Taştepe, Tekederesi, Ulutaş, Uzuntaş, Üçyaka, Yandere, Yazıca, Köklükkaya, Örencik, Deredüzü, Meşedibi, Bayırlı, Örnekköy, Nohutlu, Uzuntaş, Tepehan, Kozluk, Kökpınar ve Ormaniçi.​
 
Malatya'nın güneydoğusunda, sarp dağların arasında yer alan Pütürge, hem coğrafi yapısıyla hem de kendine has kültürüyle Doğu Anadolu’nun en karakteristik ilçelerinden biridir.

Coğrafi Yapı ve Doğal Ortam

  • Konum: Malatya il merkezine yaklaşık 74 km uzaklıktadır. Adıyaman, Elazığ ve Diyarbakır illeriyle komşudur.
  • Dağlık Arazi: İlçe, oldukça engebeli ve dağlık bir arazi üzerine kuruludur. Kubbe Dağı, Pütürge ile Malatya merkezi arasındaki en önemli geçittir ve kış aylarında ulaşım açısından kritik bir noktadır.
  • Akarsular: Fırat Nehri'nin bir kolu olan Şiro Çayı, ilçenin can damarıdır. Vadi boyunca uzanan tarım arazilerine hayat verir.

Nemrut Dağı ve Turizm

Pütürge'nin en büyük turizm potansiyeli, dünya harikası Nemrut Dağı'na olan yakınlığıdır.
  • Nemrut Dağı her ne kadar Adıyaman sınırları içerisinde olsa da, Malatya üzerinden (Pütürge yoluyla) Nemrut’a ulaşım oldukça yaygındır.
  • Pütürge üzerinden çıkılan Nemrut yolu, turistlere harika dağ manzaraları sunar.

Ekonomi ve Tarım​

Engebeli arazi nedeniyle büyük ölçekli tarım zor olsa da, halk geçimini belirli ürünlerle sağlar:
  • Arıcılık: Dağlık yapısı ve zengin bitki örtüsü sayesinde Pütürge balı oldukça kalitelidir.
  • Meyvecilik: Şiro Çayı vadisinde ceviz, dut ve meşhur Malatya kayısısı yetiştirilir.
  • Hayvancılık: Küçükbaş hayvancılık ilçenin en temel geçim kaynaklarından biridir.

Kültürel Yapı ve Göç

  • Kültür: Pütürge, geleneklerine bağlı bir halk yapısına sahiptir. Misafirperverliği ve yöresel mutfağıyla bilinir.
  • Büyük Şehirlerdeki Pütürgeliler: Pütürge, Türkiye'de dışarıya en çok göç veren ilçelerden biridir. Özellikle İstanbul'da çok yoğun bir Pütürge nüfusu vardır. İstanbul'un ticaret hayatında ve iş dünyasında Pütürgeli iş insanlarının etkisi büyüktür.

Deprem Gerçeği​

  • Pütürge, Doğu Anadolu Fay Hattı üzerinde yer almaktadır. Bu nedenle sismik açıdan oldukça hareketli bir bölgedir. Son yıllarda yaşanan depremlerde (2020 Elazığ ve 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler) ilçe ciddi şekilde etkilenmiş ve büyük bir kentsel dönüşüm/yenilenme sürecine girmiştir.

Ne Yenir?

Pütürge’ye giderseniz veya bir Pütürgelinin sofrasına oturursanız; İçli Köfte, Analı Kızlı ve yöresel etli ekmek çeşitlerini mutlaka denemelisiniz. Ayrıca Şiro Çayı'ndan çıkan taze balıkları tatmak da bir gelenektir.
 
Geri
Üst