Osman Gazi

​

Osman Gazi (1299 – 1326)

Osmanlı Devleti’nin kurucusu olan Osman Gazi, 1258’de, Söğüt’te doğdu. Babası Ertuğrul Gazi, Annesi Halime Hatun’dur. Osman Gazi, uzun boylu, yuvarlak yüzlü, esmer tenli, ela gözlü ve kalın kaslıydı. Omuzları arası oldukça geniş, vücudunun belden yukarı kısmı, aşağı kısmına oranla daha uzundu. Başına kırmızı çuhadan yapılmış Çağatay tarzında Horasan tacı giyerdi. İç ve dış elbiseleri geniş yenliydi.

Osman Gazi değerli bir devlet adamıydı. Dürüst, tedbirli, cesur, cömert ve adalet sahibiydi. Fakirlere yedirip, onları giydirmeyi çok severdi. Üzerindeki elbiseye kim biraz dikkatlice baksa, hemen çıkartıp ona hediye ederdi. Her ikindi vakti, evinde kim varsa onlara ziyafet verirdi.

Osman Gazi, 1281 yılında Sögüt’te, Kayı Boyu’nun yönetimine geçtiğinde henüz 23 yaşındaydı. Ata binmekte, kılıç kullanmakta ve savaşmakta çok ustaydı. Aşiretin ileri gelenlerinden, Ömer Bey’in kızı Mal Hatun ile evlendi ve bu evlilikten ileride Osmanlı Devleti’nin başına geçecek olan oğlu Orhan Gazi doğdu.

Sögüt’te temelleri atılan, altı yüzyıllık bir tarih diliminde ve üç kıtada hüküm sürecek olan Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi, 1326’da Bursa’da Nikris (goutte) hastalığından öldü.

Erkek çocukları: Pazarlı Bey, Çoban Bey, Hamid Bey, Orhan Bey, Alaeddin Ali Bey, Melik Bey, Savcı Bey

Kız çocukları: Fatma Hatun

Osman Gazi (1258 – 1324/1326), 600 yılı aşkın süre üç kıtada hüküm süren Osmanlı İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk padişahıdır. Tarihi kaynaklarda "Kara Osman", "Fahruddin" ve "Mu'înüddin" lakaplarıyla da anılır.

Kimlik ve Ailesi​

• Doğumu: 1258 yılında Bilecik’in Söğüt ilçesinde doğdu.
• Ailesi: Babası Kayı boyu lideri Ertuğrul Gazi, annesi ise Halime Hatun'dur.
• Eşleri: Şeyh Edebali'nin kızı Bala Hatun ve Selçuklu veziri Ömer Abdülaziz Bey'in kızı Malhun Hatun (Orhan Gazi'nin annesi).
• Çocukları: Orhan Gazi, Alâeddin Paşa, Fatma Hatun, Pazarlı Bey, Çoban Bey, Hamid Bey, Melik Bey.

Beyliğin Başına Geçişi ve Bağımsızlık (1281–1299)​

Ertuğrul Gazi'nin 1281'de vefatı üzerine 23 yaşında aşiretin başına geçti. Başlangıçta Türkiye Selçuklu Devleti'ne bağlı bir "uç beyi" olarak görev yaptı.

• 1299: Selçuklu otoritesinin Moğol baskısıyla çökmesi üzerine Söğüt ve Domaniç civarında bağımsızlığını ilan etti. Adına hutbe okutup vergi (bac) toplamaya başlayarak devletin temellerini attı.

Önemli Askeri Başarıları ve Fetihler​

Osman Gazi, stratejik zekasıyla Bizans tekfurları (yerel yöneticileri) arasındaki anlaşmazlıklardan faydalandı:

• İlk Fetihler: Kulacahisar (1285), Karacahisar (1288), Bilecik, Yarhisar ve İnegöl (1299) kalelerini fethetti.
• Koyunhisar (Bapheus) Savaşı (1302): Bizans İmparatorluk ordusuyla yapılan ilk büyük savaştır. Bu zafer, Osman Gazi'nin şöhretini tüm Anadolu'ya yaymış ve diğer Türkmen boylarının onun bayrağı altında toplanmasını sağlamıştır.
• Bursa Kuşatması: Hayatının son yıllarında en büyük hedefi Bursa'yı almaktı. Şehri kuşattı ancak gut (nikris) hastalığı nedeniyle bizzat fethedemedi. Şehir, vefatından kısa süre önce veya hemen sonra oğlu Orhan Gazi tarafından 1326'da alındı.

Devlet Teşkilatlanması ve Şahsiyeti​

• Ahi Desteği: Kayınpederi Şeyh Edebali üzerinden Ahilerin (esnaf ve zanaatkâr teşkilatı) desteğini alarak beyliğin hem ekonomik hem de manevi temelini sağlamlaştırdı.
• Adalet Anlayışı: Müslüman olmayan tebaaya (Rum halkına) gösterdiği adaletli tutum, fetihlerin kalıcı olmasını sağladı. "İstimalet" (gönül alma) politikasıyla birçok kale savaşsız teslim oldu.
• Mütevazı Yaşam: Vefat ettiğinde geride şahsi bir servet veya altın bırakmamış; sadece bir atı, bir kılıcı, bir zırhı ve birkaç parça giysisi kalmıştır.

Vefatı ve Vasiyeti​

Osman Gazi, 1324 (bazı kaynaklara göre 1326) yılında Bursa kuşatması sürerken vefat etti.

• Gümüşlü Kümbet: Vasiyeti üzerine, Bursa fethedildikten sonra naaşı oradaki "Gümüşlü Kümbet"e (Tophane) defnedilmiştir.
• Nasihati: Oğlu Orhan Gazi'ye bıraktığı ünlü vasiyetinde; adaletten ayrılmamasını, ulemayı korumasını ve dinin emirlerine uymasını öğütlemiştir.

Kritik Not: Osman Gazi'nin hayatına dair çağdaş (o dönemde yazılmış) bir kaynak yoktur. Hakkındaki bilgilerin çoğu, vefatından yaklaşık 100-150 yıl sonra yazılan kroniklere ve sözlü geleneklere dayanır.

Genişletmek için tıkla ...