Rize Çayeli İlçesi

Rize'ye 19 km uzaklıkta olan Çayeli güneyde Çamlıhemşin ve İkizdere, doğuda Pazar, batıda Rize Merkez ve kuzeyde Karadenizle çevrilidir. Yüzölçümü 473 km², nüfusu 42.450'dir. Nüfus itibariyle Rize’nin en büyük ilçesidir. İlçeye bağlı iki belde, 53 köy ve 33 mahalle bulunmaktadır.

Eski adı Mapavri olan ilçe, daha sonraları Çaybaşı adını alarak 1944’de ilçe olmuştur. Daha sonra ismi tekrar değiştirilerek Çayeli olmuştur.

Ekonomisi tarıma dayalı olan ilçenin başlıca geçim kaynağı çay üretimidir. Ayrıca bakır yataklarına ve bakır fabrikasına sahiptir.

İlçede tarihi eser olarak kemer köprü, anıt ağaç ve camiler bulunmaktadır. Ağaran Şelalesi ilçe sınırları içerisinde görülmesi gereken yerlerden biridir.

Rize'nin doğusunda yer alan Çayeli, hem doğal güzellikleri hem de kendine has kültürel dokusuyla Karadeniz'in en karakteristik ilçelerinden biridir. Eski adı Mapavri olan ilçe, sarp dağları ve uçsuz bucaksız çay bahçeleriyle bilinir.

Çayın Başkenti ve Ekonomi​

• Çay Üretimi: Adından da anlaşılacağı üzere ilçenin en büyük geçim kaynağı çaydır. Türkiye'nin en kaliteli çaylarının yetiştiği bölgelerden biridir ve bölgede çok sayıda çay fabrikası bulunur.
• Bakır Madeni: Çayeli, sadece tarımla değil, yer altı kaynaklarıyla da ünlüdür. Madenköy (Sefalı) bölgesinde bulunan bakır ve çinko madenleri, Türkiye ekonomisi için stratejik öneme sahiptir.

Doğa Harikaları ve Yaylalar​

Çayeli, sahil şeridinden başlayıp Kaçkar Dağları'nın eteklerine kadar uzanan muazzam bir doğaya sahiptir:

• Ağaran Şelalesi: İlçe merkezine yaklaşık 12 km mesafede bulunan bu şelale, adeta beyaz bir gelinlik gibi süzülen görüntüsüyle turistlerin uğrak noktasıdır.
• Kuspa ve Senoz Vadisi: Doğa yürüyüşü ve kampçılık için ideal olan bu vadiler, el değmemiş bitki örtüsü ve taş köprüleriyle meşhurdur.
• Yaylalar: Çataldere ve İncesu gibi yüksek rakımlı yaylalar, yaz aylarında serinlemek ve geleneksel yayla yaşamını gözlemlemek isteyenler için eşsizdir.

Gastronomi: Meşhur Çayeli Kuru Fasulyesi​

Çayeli denilince akla gelen ilk şey, Türkiye genelinde nam salmış olan **"Çayeli Kuru Fasulyesi"**dir.

• Sırrı Nedir? Özel bir toprak fırında, ispir fasulyesi, bol tereyağı ve dana kaburga ile saatlerce pişirilerek hazırlanır. Helva kıvamındaki bu lezzet için çevre illerden bile özel olarak gelinir.
• Diğer Lezzetler: Mısır ekmeği, hamsili ekmek, muhlama ve fırın sütlaç da ilçenin mutfak kültürünün ayrılmaz parçalarıdır.

Mimari ve Kültürel Miras​

• Tarihi Kemer Köprüler: Karadeniz'in hırçın dereleri üzerine inşa edilmiş olan taş kemer köprüler, Osmanlı döneminden günümüze ulaşan mühendislik harikalarıdır.
• Naylalar (Seranderler): Gıdaları nemden ve haşerelerden korumak için dört direk üzerine inşa edilen ahşap kilerler, ilçenin mimari silüetini oluşturur.

Sosyal Yapı ve Karakteristik​

• Nüfus ve Göç: Çayeli halkı, ticarete olan yatkınlığı ve girişimci ruhuyla bilinir. Türkiye'nin ve dünyanın birçok yerinde başarılı iş insanları ve siyasetçiler çıkarmış bir ilçedir.
• Misafirperverlik: Karadeniz insanının sıcakkanlılığı ve kendine has mizah anlayışı Çayeli'nde en saf haliyle hissedilir.