Rize İyidere İlçesi

Rize merkezine 15 km mesafede, doğuda Derepazarı, batıda Of, güneyde Kalkandere'ye komsu olan bir sahil ilçesidir. İlçe yüzölçümü 25 km², nüfusu 8.679'dur.

Eski adı ‘Aspet’ olan ilçe yeni ismini İyidere Çayı'ndan almıştır. 8 mahalle ve 7 köyden oluşmaktadır. Başlıca tarım faaliyeti çay üretimidir.

Turizm açısından ilçenin en önemli değeri Yalıköy ve Sarayköy Plajları'dır. İlçede görülebilecek yerler arasında Yalıköy Mahallesi, Köşklü Köyü ve Denizgören Köyü’nde bulunan taş kemer köprüler, su değirmenleri, Pileki Mağarası ve geleneksel Rize Bezi (Feretiko) dokumacılığının yapıldığı atölyeler yer almaktadır.

İyidere'nin Çiftlik ve Köşklü Köyü arasında yer alan Pileki Mağarası Karadenize özgü hamsikoli (hamsili ekmek) ve mısır ekmeği pişirmek için kullanılan pilekinin hammaddesinin çıkarılmasıyla oluşan yapay bir mağaradır. Pileki taşı yontma gereçleri, geçmişte duvarlardan çıkarılan pilekilerin izleri ve çıkarılmış tepsilerin görülebileceği mağara aynı zamanda ilginç sarkıtları ve gölcükleriyle de dikkat çeken bir oluşumdur. Pileki Mağarası, İyidere Kaymakamlığı tarafından ışıklandırılarak hizmete açılmıştır.

Rize’nin en küçük ama stratejik açıdan en kritik ilçesi olan İyidere, 2026 yılı itibarıyla sadece bölgenin değil, Doğu Karadeniz’in ana lojistik üssü olma yolunda hızla ilerliyor.

Coğrafi ve Stratejik Konum​

• Konumu: Rize il merkezine yaklaşık 12 km mesafede, Trabzon-Rize sahil yolu üzerinde yer alır.
• Doğal Yapı: İyidere Deresi’nin Karadeniz’e döküldüğü noktada, sahil şeridinde yer alır. İlçenin iç kesimleri dik yamaçlardan oluşsa da sahil bandı oldukça düzdür.
• Ulaşım: İyidere, Rize ile Trabzon arasındaki geçiş güzergahının en önemli duraklarından biridir. İkizdere üzerinden Erzurum’a bağlanan ana ulaşım hattının başlangıç noktası olması, ilçeye büyük bir stratejik değer katar.

İyidere Lojistik Limanı: Bölgenin Kaderini Değiştiren Proje​

2026 yılı itibarıyla İyidere’nin ana gündem maddesi, yapımı süren Rize İyidere Lojistik Limanı'dır.

• Projenin Önemi: Doğu Karadeniz'in dünyaya açılan en önemli kapısı olması hedefleniyor. Liman, sadece Rize'nin değil; Kafkasya ve Orta Asya'ya (Erzurum hattı üzerinden) uzanan ticaret koridorunun en önemli parçasıdır.
• Lojistik Etkisi: Bu liman sayesinde İyidere, bölgedeki sanayi, ihracat ve ithalatın merkezi haline gelmektedir. Limanın 2026 içerisinde tam kapasiteyle faaliyete geçmesi, ilçedeki gayrimenkul ve ticari hareketliliği zirveye taşımıştır.

Ekonomi ve Gastronomi​

• Tarım: İlçede temel geçim kaynağı çay üretimidir. Sahil kesiminde ticari faaliyetler ön planda olsa da yüksek kesimlerde yoğun bir çay tarımı yapılır.
• İyidere Köftesi ve Simidi: İyidere, özellikle bölge halkı ve gezginler arasında meşhur İyidere Köftesi ile tanınır. Sahil yolundaki restoranlarda servis edilen bu köfte, ilçenin gastronomi kimliğini oluşturur. Ayrıca yöresel "İyidere Simidi" de oldukça popülerdir.
• Denizcilik: Sahil ilçesi olması sebebiyle küçük ölçekli balıkçılık faaliyetleri ilçe ekonomisinde pay sahibidir.

Sosyal ve Kentsel Gelişim​

• İyidere, son yıllarda Rize'nin "yerleşim yeri" olarak en çok tercih edilen ilçelerinden biri haline gelmiştir. Hem Rize şehir merkezine hem de Trabzon Havalimanı’na olan yakınlığı, liman projesiyle birleşince ilçede hızlı bir konut ve kentsel dönüşüm süreci yaşanmaktadır.