İkinci defa ve yine eşimle kaybolduk
Moskova Metrosu’nda ikinci kez kaybolduğumuzda artık bunun “tesadüf” olmadığını anlamaya başlamıştım.
İlkinde şaşkındık. İkincisinde ise daha bilinçli bir şaşkınlık vardı.
230’dan fazla istasyon, birbirine bağlanan hatlar, bitmeyen aktarmalar… Yukarıdan bakınca düzenli bir sistem gibi görünüyordu. Ama içine girince, her şey biraz kendi akışına bırakılmış bir labirente dönüşüyordu.
O gün yine renklerle ilerliyorduk: kırmızıdan sarıya, sarıdan çembere… En azından planımız öyleydi.
“Biz kırmızıdan sarıya geçtik mi?” diye sordum.
Eşim haritaya baktı, sonra etrafa, sonra tekrar haritaya.
“Geçtik sanıyorum… ama bu çember miydi, yoksa sadece uzun bir koridor mu?”
Moskova Metrosu’nda bu soru gayet ciddi bir sorudur.
Koltsevaya hattı, yani çember hat, teoride işleri kolaylaştırmak için vardır. Pratikte ise insanın yön duygusunu nazikçe yeniden eğiten bir sistemdir. Nerede başladığını unutursan, nerede olduğunu tahmin etmeye çalışırsın.
Bir noktada tartışma bile yön bulma yöntemine dönüşmüştü. İkimiz de aynı anda farklı bir “mantıklı ihtimal”e inanıyorduk.
Ve sonunda şunu kabul ettik: Moskova Metrosu’nda kaybolmak bir hata değil, bir deneyimdi. Üstelik ikinci kez olunca artık tamamen kişisel bir gelenek gibi görünüyordu.
Belki de bu şehir bize şunu öğretiyordu: Bazen doğru yönü bulmak değil, birlikte yanlış yönlerde sakince yürümek önemliydi.
İzhevsk’i, Elabuga’yı boşver…
Votkinsk, Sarapul, Zavyolova desem haritada üç gün arayan çıkar.
Votkinsk, Sarapul, Zavyolova — bunları bilen Türk sayısı zaten bir elin parmağını geçmez.
Votkinsk: Çaykovski’nin doğduğu şehir. Kaç kişi bunu gerçekten bilir?
Sarapul: Kama Nehri kıyısında, tarihi bir yerleşim.
Zavyolova: Udmurtya’nın küçük bir noktası; çoğu haritada adı bile zor görünür.
Ben bu şehirlerde yaşadım, yürüdüm, marshrutka’ya bindim.
“Yapay zekâ yazmış” diyen kişi büyük ihtimalle Udmurtya’yı haritada bile bulamaz.
Votkinsk'i demişken..
Evet, bu oldukça ilginç bir ayrıntı.
Votkinsk'te bulunan Votkinsk Makine Fabrikası (Воткинский завод), Sovyet döneminden beri stratejik füze üretimiyle tanınır.
Kasabanın önemi yalnızca sanayiyle sınırlı değildir. Votkinsk aynı zamanda ünlü Rus besteci Pyotr İlyiç Çaykovski'nin doğduğu yer olarak da bilinir.
Bu yüzden Votkinsk'te ilginç bir tezat vardır:
Bir yanda göletleri, parkları ve Çaykovski'nin doğduğu ev,
Diğer yanda Rusya'nın en stratejik askeri sanayi tesislerinden biri.
Sovyet döneminde bu tür yerleşimler genellikle "kapalı şehir" statüsünde olmasa da yabancıların erişiminin sıkı şekilde kontrol edildiği bölgelerdi. Votkinsk de uzun yıllar boyunca bu stratejik kimliğiyle anılmış.
