Şanlıurfa Suruç

Suruç​

Gaziantep Şanlıurfa yolu üzerinde bulunan ilçenin Şanlıurfa'ya uzaklığı 45 km. Nüfusu 2024 yılı TÜİK verilerine göre 100 bin 137.

Eski çağların önemli ticaret yollarından biri, Harran'dan sonra buradan geçiyordu. M.Ö. III. yüzyılda Urfa bölgesinde kurulan Osrhoene Eyaleti'nin önemli bir şehri olan Suruç, 1517 yılında Yavuz Sultan Selim tarafından Osmanlı topraklarına katıldı. Suruç, Osmanlı döneminde Halep vilayetinin Urfa sancağına bağlı iken, 1923 yılında Urfa' ya bağlanarak ilçe haline getirildi.

1 Bucağı, 11 Nisan (Aligör) isimli beldesi, 77 köyü ve 153 mezrası bulunuyor. Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde yeşil bir olarak anlatılan Suruç, uzun yıllardır kuraklık yaşıyor. Şanlıurfa'da tarımsal sulamanın ilk yapıldığı Suruç ovası uzun yıllardır kuraklık çekiyor.

Ünlü nar bahçeleri ve nar'ıyla bilenen Suruç ovasına 2012 yılının sonuna doğru Atatürk Barajından su verilecek. Suruç sulama projesi adı altında yürütülen çalışmaların yüzde 80'ni şuan gerçekleşmiş durumda. 17 bin 185 metre uzunluğundaki tünel sayesinde Atatürk Barajı'ndan Suruç Ovası'na saniyede 90 ton su akıtılarak, Suruç ilçesi ve çevresindeki 134 yerleşim yerinde toplam 94 bin 814 hektarlık alan modern sistemlerle 2012 yılının sonunda sulanmaya başlanacak. Suruç sulama projesinin hayata geçmesiyle birlikte milli ekonomiye yılda 70 milyon dolar katkı sağlamasının yanı sıra 190 bin kişiye de doğrudan istihdam imkânı oluşturacak.

Şanlıurfa’nın Suriye sınırında yer alan Suruç, Mezopotamya’nın en kadim yerleşimlerinden biridir. Şehir merkezine yaklaşık 45 km mesafede bulunan ilçe, hem tarımsal bereketiyle hem de derin tarihiyle dikkat çeker.

---

Tarihçe ve İsim Kökeni​

Suruç'un tarihi, peygamberler tarihiyle iç içedir:

• İsim Kökeni: Kaynaklarda "Seruğ" olarak geçer. Bu ismin Hz. İbrahim’in atalarından biri olan Seruğ’dan geldiğine inanılır. Ayrıca "Saraç" (at takımı yapan) kelimesinin çoğulu olan "Suruç" isminin, bölgedeki meşhur at yetiştiriciliğinden geldiği de söylenir.
• Kadim Geçmiş: Sümerler ve Akadlar döneminde "Batna" adıyla anılan bölge, ipekböcekçiliğinin ve ipek sanayisinin merkezi olduğu için "İpek Şehri" olarak da bilinirdi.

Ekonomi ve Tarım: "Narın Anavatanı"​

Suruç denince akla gelen ilk şey dünyaca ünlü Suruç Narı'dır:

• Coğrafi İşaretli Suruç Narı: İnce kabuğu, mayhoş tadı ve yumuşak çekirdekleriyle diğer narlardan ayrılır. Bölgedeki yüksek sıcaklık ve düşük nem, bu narın eşsiz lezzetini oluşturur.
• Pamuk ve Buğday: Suruç Ovası, Fırat'ın suyunun (Suruç Tüneli vasıtasıyla) toprağa ulaşmasıyla Türkiye'nin en önemli pamuk ve mısır üretim merkezlerinden biri haline gelmiştir.

Gezilecek Yerler​

Suruç, tarih meraklıları için sessiz ama derin izler barındırır:

1. Suruç Höyüğü: Binlerce yıllık yerleşim izlerini taşıyan antik bir tepedir.
2. Suruç Ulu Cami: Kesme taş işçiliğiyle yapılmış, bölgenin en köklü dini yapılarından biridir.
3. Han El-Beyaz: Antik kervan yolları üzerindeki eski bir konaklama noktasıdır.
4. At Çiftlikleri: Bölgenin "cins at yetiştirme" geleneği hala devam etmektedir; bu çiftlikler görülmeye değerdir.

Gastronomi​

Mersin ve Bursa mutfaklarından farklı olarak, burada Mezopotamya'nın baharatlı ve bol etli kültürü hakimdir:

• Ciğer Kebabı: Özellikle "kağıt üzerinde" servis edilen ve sabah kahvaltılarında bile tüketilen meşhur bir lezzettir.
• Suruç Külünçesi: Özel günlerde yapılan, içinde çeşitli baharatların bulunduğu sert ve lezzetli bir çörek türüdür.
• Nar Ekşisi: Doğrudan Suruç narlarından yapılan, yemeklere hayat veren doğal sos.