Tokat Zile

Zile, Tokat ilinin 67 km batısında yer alan bir ilçedir. Zile ilçesinin 20 km doğusunda Turhal ilçesi, güneyinde Artova ilçesi ve Yozgat iline bağlı Kadışehri ilçesi, batısında Yozgat ilinin Çekerek ilçesi ve Amasya'nın Göynücek ilçesi, kuzeyinde ise Amasya ili vardır. Zile ilçesi coğrafi konumu itibarıyla 40 derece 19 dakika kuzey enlemi, 35 derece 45 dakika doğu boylamı arasında yer almaktadır. Zile'nin bağlı olduğu Tokat ili, Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz bölümünde yer almaktadır. İl toprakları 35° 27 ve 37° 39' doğu boylamları ile 39° 52 ve 40° 55' kuzey enlemleri arasında kalır. Kuzeyden Samsun, kuzeydoğudan Ordu, güneyden Sivas ve Yozgat, batıdan Amasya illeriyle çevrilidir. Trafik kod numarası 60'tır. Tokat il merkezine 66 km uzaklıkta olup, Anadolu'nun en eski yerleşim merkezlerinden birisidir. Anadolu'nun en eski yerleşim yerlerinden biri olan Amasya caddesi zilede bulunuyor. Zile'nin kentsel dokuları eski ve yeni dokulardan oluşuyor.

Tokat’ın batısında yer alan Zile, Anadolu’nun en eski yerleşim yerlerinden biri olup, tarih boyunca stratejik bir kavşak noktası olmuştur. "Zile" denilince akla gelen en büyük iki şey; dünyaca ünlü Roma İmparatoru Jül Sezar ve eşsiz Zile pekmezidir.

"Veni Vidi Vici" (Geldim, Gördüm, Yendim)​

Zile, dünya tarihine damga vuran o meşhur cümlenin söylendiği yerdir.

• Zile Kalesi: M.Ö. 47 yılında Roma İmparatoru Jül Sezar ile Pontus Kralı II. Pharnakes arasında yapılan "Zela Savaşı" bu kalenin önünde gerçekleşmiştir. Sezar, kazandığı kesin zaferi Roma senatosuna bildirmek için o ünlü "Veni, Vidi, Vici" sözünü burada söylemiş ve taşa kazıtmıştır.
• Kalenin Özelliği: Anadolu'daki tek "dolma kale" (antik bir höyük üzerine kurulu) olma özelliğini taşır ve şehrin tam merkezindedir.

Gastronomi: Beyaz Zile Pekmezi​

Zile’nin mutfak kültürü denilince akan sular durur:

• Beyaz Pekmez: Türkiye’de sadece Zile’ye has olan, yumurta akıyla çırpılarak katılaştırılan ve açık renkli olan bu pekmez tam bir enerji deposudur. Coğrafi işaretli bir üründür.
• Zile Kömesi (Cevizli Sucuk): Üzüm şırasıyla yapılan ve kendine has bir dokusu olan bu tatlı oldukça meşhurdur.
• Tokat Kebabı: Tokat genelinde olduğu gibi Zile'de de bu lezzetin en iyi örneklerini bulabilirsiniz.

Kültürel Miras ve Mimari​

Zile, eski bir Türk-İslam kenti dokusunu büyük ölçüde korumuştur:

• Tarihi Zile Evleri: Safranbolu evlerini andıran, ahşap ve kerpiçten yapılmış yüzlerce tescilli tarihi ev sokakları süsler.
• Zile Panayırı: Asırlardır süregelen ve Türkiye’nin en eski panayırlarından biri olan "Büyük Zile Panayırı", her yıl Ekim-Kasım aylarında bölgenin en büyük ticaret ve eğlence etkinliği olur.
• İnanç Turizmi: Şeyh Nusrettin Türbesi gibi önemli manevi duraklara ev sahipliği yapar.

Gezilecek Yerler​

1. Zile Kalesi ve Sezar Kitabesi: Şehri kuşbakışı izlemek için en iyi nokta.
2. Maşat Höyük: Hitit dönemine ait çok önemli kalıntıların ve tabletlerin bulunduğu arkeolojik alan.
3. Amfi Tiyatro: Kaledeki tiyatro kalıntıları Roma döneminin izlerini taşır.
4. Ulu Camii: Selçuklu döneminden kalma, sadeliğiyle etkileyici bir ibadethane.

Ekonomi​

İlçe ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Özellikle şeker pancarı, buğday ve üzüm üretimi çok yoğundur. Ayrıca mermer ocakları ve pekmez sanayisi de önemli bir gelir kaynağıdır.