Çok eski bir web tarayıcısı kullanıyorsunuz. Bu veya diğer siteleri görüntülemekte sorunlar yaşayabilirsiniz.. Tarayıcınızı güncellemeli veya alternatif bir tarayıcı kullanmalısınız.
Tunceli’nin batısında, Keban Baraj Gölü’nün kıyısında yer alanÇemişgezek, bölgenin en eski ve tarihi açıdan en zengin ilçelerinden biridir. Adeta bir "açık hava müzesi" andıran ilçe, kültürel yapısıyla Tunceli’nin diğer ilçelerinden ayrışır ve daha çok komşusu Elazığ ile benzerlik gösterir.
Tarihçe ve İsim Kökeni
Binlerce Yıllık Geçmiş: Çemişgezek’in tarihi M.Ö. 4000’li yıllara kadar uzanır. Hitit, Urartu, Pers, Roma ve Bizans gibi büyük medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır.
İsmin Hikayesi: İlçenin isminin Bizans İmparatoru İoannis Çimiskes’ten (Ermeni asıllı bir imparator) geldiği düşünülmektedir. Ermenice "Kırmızı Çizme" anlamına geldiği rivayet edilen bu isim, zamanla halk dilinde "Çemişgezek"e dönüşmüştür.
Türk Dönemi: 1518 yılında Yavuz Sultan Selim tarafından Osmanlı topraklarına katılmış ve uzun süre bir sancak merkezi (Liva) olarak idare edilmiştir.
Gezilecek Tarihi Yerler
Çemişgezek, "Dersim’in tarih kapısı" olarak bilinir. En önemli yapıları şunlardır:
İn Delikleri (Derviş Hücreleri): Tağar Çayı vadisinde, sarp kayalara oyulmuş 3 katlı, 25 odalı devasa bir mağara kompleksidir. Urartu döneminden kaldığı tahmin edilen bu yapılar, tarih boyunca inziva ve savunma amaçlı kullanılmıştır.
Tahar Köprüsü: 1807 yılında Yusuf Ziya Paşa tarafından yaptırılan, Tağar Çayı üzerinde yükselen tek kemerli, zarif bir taş köprüdür.
Yelmaniye Camii: 14. yüzyıl sonunda Timur Han zamanında inşa edilen, özellikle kapı süslemeleri ve mimarisiyle dikkat çeken görkemli bir yapıdır.
Uzun Hasan Türbesi: Akkoyunlu hükümdarına atfedilse de aslında yerel beylere ait olduğu sanılan, bir kaya kütlesi üzerine inşa edilmiş sekizgen bir anıt mezardır.
Doğa ve Ekonomi
Mikroklima Etkisi: İlçenin kuzeyindeki yüksek dağlar ve güneyindeki Keban Baraj Gölü sayesinde iklimi, Tunceli'nin genelinden daha yumuşaktır. Bu durum tarımsal çeşitliliği artırır.
Dut ve Pekmez: Çemişgezek'in en meşhur ürünü dutudur. Özellikle duttan yapılan pekmez ve pestili bölgede oldukça ünlüdür. Ayrıca ceviz üretimi de yaygındır.
Yaban Hayatı: Dağ keçileri (çengel boynuzlu ve yaban keçisi), bölgenin sembolüdür ve bazen ilçe merkezine kadar inerler.
Sosyal Yapı ve Ulaşım
Kültürel Kimlik: Çemişgezek, Tunceli’nin diğer ilçelerine göre daha muhafazakar bir sosyal yapıya sahiptir ve Elazığ kültürüyle yoğun bir bağ kurar.
Nüfus: 2026 yılı itibarıyla nüfusu yaklaşık 7.500 - 8.000 civarındadır.
Ulaşım: Tunceli il merkezine yaklaşık 117 km uzaklıktadır. Elazığ'a ulaşım ise feribot seferleri sayesinde daha kısa sürede (yaklaşık 60 km) gerçekleşmektedir.