Uşak Karahallı

http://www.karahalli.gov.tr/

Tarihçe​

Adı-Tarihçesi;

Bölge, M. Ö. 4.000 yıllarında Hititler M. Ö. 1800 yıllarında seramiklere Tatar ve Yayalar kasabaları arasındaki Sıktırma ve Kömürlük Kası ile Ağaçbeyli kasabası Gavur Kuyusu mevkiinde rastlanmıştır. M.Ö. 1200’lerde Balkanlardan gelen Frigyalılar Hitit şehirlerini ele geçirip bölgeye yerleşmişlerdir. M. Ö. 670 yılında Lidyalılar Frigya Krallığı’nı yıkarak bu bölgeye hakim olmuşlardır.

Tarihte madeni parayı ilk defa kestirip kullananlar Lidyalılardır. Lidyalılar, Efes ve Milas’tan başlayan, başkent Sard’dan geçip Uşak üzerinden Orta Anadolu Kızılırmak üzerinden Mezopotamya’ya kadar uzanan Kral Yolu’nu yapmışlardır.

Bu yolun bir bölümü de Karahallı sınırlarından, Clandras’tan geçmektedir. Bölge, M. Ö.547’de Perslerin eline geçmiştir.

M. Ö. 324’te Büyük İskender Persleri mağlup ederek Makedonya devletini kurmuştur. Bölge, M. Ö. 260’dan sonra Bergama Krallığı ve M. Ö. 132 ile M. S. 395 yılları arasında Roma İmparatorluğu hakimiyetinde kalmıştır. M. S. 165 yılında Pepuza şehri kurulmuştur ve bölge, M. S. 395’ten 1072’ye kadar Bizans hakimiyetinde kalmıştır.

1071’de Malazgirt’te Selçuklu Türkleri ile Bizanslılar arasındaki Türklerin zaferi ile sonuçlanan savaştan sonra bölge Selçuklu İmparatorluğu hakimiyetine girmiştir. 13. Yüzyılda da Türkler gelip bugünkü Karahallı şehrini kurmuşlardır. Karahallı ve civarı, 13. Ve 14. Yüzyıllarda Germiyanoğulları hakimiyeti altında, 1429’dan itibaren Osmanlı İmparatorluğu ve Kurtuluş Savaşı’ndan sonra da Türkiye Cumhuriyeti içerisinde varlığını sürdürmektedir.

Karahallı’nın Adı-Kuruluşu;

Karahallı’nın kuruluş tarihi tam olarak bilinmemektedir. Ancak halk arasındaki yaygın kanıya göre Karahallı’yı, Kara Halil adında bir aşiret reisi kurmuştur. Bundan 700 yıl önce Kara Halil’in yerleştiği köyün adı Karahallı, Garip Hasan adındaki kişinin yerleştiği köyün adı Karbasan, Karabedir adındaki kişinin yerleştiği köyün adı Bedirler, Deli Hıdır adlı kişinin yerleştiği köyün adı da zaman içerisinde Delihıdırlı olarak değişikliğe uğramıştır.

Karahallı, 1907 yılına kadar varlığını köy olarak sürdürmüş, 1908 yılında nahiye olmuştur. Uşak, 1953 yılında Kütahya’dan ayrılarak il statüsüne kavuşunca Karahallı da ilçe olmuştur. 28 Ağustos 1920’de Yunan işgaline uğramış olan ilçe, 2 Eylül 1922’de düşman işgalinden kurtarılmıştır.

Uşak’ın güneyinde yer alan Karahallı, Ege Bölgesi’nin tarih ve sanayiyi birleştiren, özellikle dokumacılık kültürüyle markalaşmış köklü bir ilçesidir. Karahallı'yı ziyaret edecek veya hakkında bilgi edinecek birinin bilmesi gereken temel noktalar şunlardır:

"Dokuma Diyarı" ve Ekonomi​

Karahallı’nın kimliği dokumacılık üzerine kuruludur. İlçenin ekonomisi asırlardır tezgâh sesleriyle şekillenmiştir.

• Tekstil Merkezi: Selçuklu döneminden bu yana devam eden dokuma kültürü, günümüzde modern fabrikalarla Türkiye’nin önemli tekstil üretim merkezlerinden biri haline gelmiştir. Özellikle kaput bezi ve çeşitli pamuklu dokumalarla tanınır.
• Üretim Gücü: İlçede binden fazla dokuma tezgâhı bulunduğu tahmin edilmektedir; bu da Karahallı'yı "küçük bir sanayi kenti" yapar.

---

Tarihi Sembol: Clandras Köprüsü​

İlçenin en meşhur ve en görkemli yapısı Clandras Köprüsü'dür (Cılandıras olarak da bilinir).

• Frigya Mirası: Banaz Çayı üzerinde, yaklaşık 2.500 yıl önce Frigyalılar döneminde inşa edilmiştir. Aslında yakındaki Pepuza Antik Kenti'ne su taşımak için bir su kemeri olarak yapıldığı düşünülmektedir.
• Mimari Harika: Dağ kayalarının üzerine oturtulan köprü, kilit taşlarının birbirine kenetlenmesiyle ayakta durur. Yanı başında bulunan ve 1960'ta kurulan hidroelektrik santralinden dökülen sular, köprünün yanında muazzam bir şelale görüntüsü oluşturur.
• Pepuza Antik Kenti: Hristiyanlığın kayıp mezhebi olarak bilinen "Montanizm"in merkezi sayılan bu antik kent, Karahallı sınırları içindeki Karayakuplu köyü yakınlarındadır.

---

Ne Yenir?​

Karahallı mutfağının başrolünde, 2022 yılında coğrafi işaret alarak tescillenen Karahallı Ciğeri vardır.

• Karahallı Ciğeri: Diğer ciğerlerden farkı; ince kıyılması, özel pişirme tekniği ve içine eklenen baharat dengesidir. İlçeye gidenlerin mutlaka denemesi gereken, bağımlılık yapıcı bir lezzet olarak tanımlanır.
• Üzüm ve Şarap: Bölgedeki bağlardan elde edilen üzümler oldukça kalitelidir. Özellikle komşu ilçe Bekilli ile birlikte kaliteli şaraplık üzüm üretimiyle bilinir.

---

Önemli Günler ve Festivaller​

• Clandras Festivali: Her yıl ilçenin düşman işgalinden kurtuluşu olan 2 Eylül tarihinde düzenlenen bu festival, bölge halkı için büyük bir buluşma noktasıdır.
• Mesire Alanları: Clandras Köprüsü çevresi, sadece tarihi bir alan değil, aynı zamanda halkın hafta sonları piknik yaptığı en popüler mesire yeridir.

Konum ve Ulaşım​

Uşak il merkezine yaklaşık 65 km mesafededir. Güneyinde Denizli'nin Çivril ve Bekilli ilçeleriyle komşudur. Dağlık bir araziye sahip olduğu için tarım alanı kısıtlıdır; bu da halkın tarih boyunca dokumacılık ve ticarete yönelmesinin ana sebebidir.