Ulaşım Sözlüğü 📖

Ulaşım alanında kullanılan terimlerin anlamlarını bu başlık altında bulabilirsiniz.

Ulaşım sistemlerinde kullanılan terimlerden ulaşım projelerindeki terimlere kadar herşey bu konuda.

LOKOMOTİF

Demiryolu hatlarında kendi kendine hareket edemeyen vagonları çekmek veya itmek amacıyla kullanılan, motorlu veya buharlı güç ünitelerine lokomotif denir.

Başlık için teşekkür ederim Sezgin abi. Raylı sistemlere ve otobüsçülüğe ilişkin standartlaşmış terimleri bu alanlara benden daha ilgili ve yetkili kişilerin (@Anadolu Ekspresi , @Bugraavci gibi üyeler) paylaşması daha iyi olacaktır.

Forumdaki Bursalı üye/yönetici sayısının fazlalığı ve Bursa başlıklarının aktifliği doğrultusunda Bursa şehir içi ulaşımı özelindeki tanımlara yer vermek isterim.

BURULAŞ: Bursa Büyükşehir Belediyesi'ne ait ulaşım şirketidir. Raylı sistem, otobüs, terminal, deniz otobüsü ve otopark işletimini gerçekleştirir.

BursaRay: Burulaş'ın hafif raylı sistem birimi olup tramvay hatları bu birime dahil değildir. Aynı zamanda mevcut hafif raylı sistemin de adıdır.

BurTram: Burulaş'ın tramvay birimidir. T1, T2 ve T3 tramvay hatları bu birime bağlıdır.

Özel Halk Otobüsü: Bursa Özel Halk Otobüsçüleri Odası'na bağlı faaliyet gösteren özel toplu taşıma araçlarıdır. 16 M 00001 - 16 M 00355, 16 M 10001 - 10296 aralıklarındaki plakalı araçlar Özel Halk Otobüsü sayılmaktadır.

Sözleşmeli Otobüs (veya Sözleşmeli Toplu Taşıma Aracı): Bursa Özel Halk Otobüsçüleri Odası'na bağlı olmayan, şahıs, şirket ve kooperatifler tarafından işletilen toplu taşıma araçlarıdır

Alt Yüklenici: Sözleşmeli otobüs işleten şahıs, şirket ve kooperatiflerin Burulaş'taki tanımıdır.

Mikrobüs: 2018 yılı Özel Halk Otobüsleri dönüşümünde ortaya çıkmış, otobüs ruhsatlı (en az 17 yolcu koltuklu) minibüslerdir. Mikrobüs hem araç tipini hem de işletim modelini tanımlamaktadır. Hatların mikrobüslerle işletimine kısaca MTS (Mikrobüs Taşımacılığı Sistemi) denir. Mikrobüs sisteminde otobüs ruhsatlı minibüsler otobüs hatlarında otobüs gibi duraklarda durup Bursakart ile ödeme alarak çalışır.

Ortak Çizelge: Resmi bir tanım değildir. Aynı araçların birden fazla hatta gün içinde/program boyunca dönüşümlü çalışmasını sağlayan şoför çizelgelerine verdiğimiz addır. 18B - 99, 3İ - 18İ, E12 - E13 ortak çizelge dahilindeki hatlardır. Bunlarda araçlar bir turu 18B/3İ/E12 olarak atıp diğer turu 99/18İ/E13 olarak atmaktadır.

Aklıma gelenler şimdilik bunlar.

Ulaşım sözlüğümüzde bugün, raylı sistem projelerimizin olmazsa olmaz terimlerinden biri KATENER ;

Katener, trenlerin ihtiyaç duyduğu enerjiyi hat boyunca ileten ve pantograf aracılığıyla trenlere ulaştıran havai elektrik sistemidir. Demiryolu boyunca gördüğümüz direkler, teller ve bağlantı elemanlarından oluşan bu sistem, tren işletmeciliğinin temel unsurları arasında yer alıyor. Katener sisteminde enerji bulunmadığında ise trenler ihtiyaç duydukları enerjiyi alamayacağı için hareket edemez.

Bugraavci' Alıntı:

Ulaşım sözlüğümüzde bugün, raylı sistem projelerimizin olmazsa olmaz terimlerinden biri KATENER ;

Katener, trenlerin ihtiyaç duyduğu enerjiyi hat boyunca ileten ve pantograf aracılığıyla trenlere ulaştıran havai elektrik sistemidir. Demiryolu boyunca gördüğümüz direkler, teller ve bağlantı elemanlarından oluşan bu sistem, tren işletmeciliğinin temel unsurları arasında yer alıyor. Katener sisteminde enerji bulunmadığında ise trenler ihtiyaç duydukları enerjiyi alamayacağı için hareket edemez.

Ekli dosyayı görüntüle 53253

Ekli dosyayı görüntüle 53255

Genişletmek için tıkla ...

Metro ve tramvay hatlarında @Efe16 abinin hiç sevmediği o donanım. Adam 3.ray aşığı

O zaman ilk kelimemiz sinyalizasyon olsun.

Keza: Devlet Demiryollarımızda olmazsa olmazlardan biri.

Türkiye genelinde %61 oranında sinyalli hat uzunluğumuz mevcut.

Biz bunu 2027 yılı sonuna kadar %80’lere çıkarmayı hedefliyoruz.

Peki nedir bu sinyalizasyon?

Sinyalizasyon, trenlerin demiryolunda güvenli şekilde hareket etmesini ve birbirine çarpmamasını sağlayan sistemlerin bütünüdür.

Biz bunu zaten trafik kontrol & kumanda merkezlerimizden yönetiyoruz.

Eğer trenimiz sinyalizasyonun olmadığı bir noktadan hareket ediyorsa muhakkak telsiz & telefon yolu iletişime geçip treni güvenli bir şekilde hareket ettiriyoruz.

Viyadük

Viyadük, vadiler, nehirler veya diğer doğal engeller üzerinden geçiş sağlamak amacıyla yapılan uzun, çok ayaklı köprü benzeri yapılardır. Viyadükler genellikle otoyol ve demiryolu taşımacılığında kullanılarak coğrafi engelleri aşar.

TCDD’nin güncel & sinyalli hat uzunluğu

(Siyah ile mor işaretli olanlar sinyalsiz)

TCDD Trenleri

1) Kent içi Ulaşım

A) Marmaray; Yetki ve Sorumluluk sadece TCDD’de. İstanbul ve Kocaeli arasında raylı sistem ulaşımı sağlar. Banliyö tren hattı olup; İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Marmaray ile ilgili karar alamaz , Marmaray ile ilgili herhangi bir sürece dahil olamaz.

UKOME toplantılarına her ay TCDD Bölge Müdürlerimiz ve Yöneticilerimiz katılım sağlarlar.

2) Başkentray; Aynı şekilde tüm yetki ve sorumluluk; TCDD’de.

3) Adaray; TCDD. Fakat Sakarya Büyükşehir Belediyesi ile sefer saatleri konusunda karşılıklı görüşmeler yapabiliyoruz.

4) Gaziray; TCDD

5) İZBAN; İzban’ın hikayesi diğer tüm banliyö trenlerinden farklı. %50 TCDD’ye ait %50 İzmir Büyükşehir Belediyesine ait.
Rayın ve altyapının sahibi biziz, Belediye bununla ilgili ödemesini bize yapar. Bizde trenlerimizi işletiriz. Fakat şöyle bir durum daha var. İzmir bizim trenlerimizin kalbi olduğu nokta. Buradan sadece İZBAN hareket etmiyor, fakat İZBAN’ıda kısıtlamayacak şekilde diğer trenlerimiz de hareket eder. Her yıl Aralık ayında tren saatlerimiz değişir.

2) Bölgesel Trenler;

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarında 30 adet Bölgesel Tren hattı mevcut.

Bazıları YHT & HT hattı çalışmalarından dolayı pasife alındı.

Peki sizin kullandığınız bölgesel tren hattı var mı?

Varsa yorumlara yazın.

(Tavsiye ettiğim & önerdiğim trenleride yazdım. Yolunuz düşerse trenlerimizi deneyin. )

Marmara Bölgesi

• Halkalı – Edirne
• Halkalı – Uzunköprü
• Adapazarı – Gebze

Ege Bölgesi (Basmane Merkezli)

• İzmir (Basmane) – Denizli
• İzmir (Basmane) – Nazilli
• İzmir (Basmane) – Ödemiş
• İzmir (Basmane) – Tire
• İzmir (Basmane) – Uşak
• Alaşehir – Basmane
• Alaşehir – Manisa
• Nazilli – Söke
• Denizli – Söke

İç Anadolu Bölgesi

• Ankara – Polatlı
• Polatlı – Sincan
• Konya – Karaman
• Eskişehir – Kütahya
• Eskişehir – Tavşanlı
• Afyon – Eskişehir

Akdeniz Bölgesi

• Adana – Mersin (HT hattının yapım çalışmalarından dolayı geçici olarak durduruldu, 2027’de yeniden açılacak)
• Mersin – İskenderun (2027’de yeniden açılacak)
• Mersin - İslahiye (2027-2028 bandında yeniden açılacak)
• Gaziantep - Nizip (Yolculuk talebine göre yeniden değerlenecek)

Karadeniz Bölgesi

• Samsun – Amasya (Aynı şekilde favori)
• Samsun – Sivas
• Zonguldak – Karabük (TCDD olarak önerebileceğim trenlerden biri günlük karşılıklı 5’er seferimiz mevcut)
• Zonguldak – Gökçebey

Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi

• Elazığ – Tatvan (Tavsiye)
• Sivas – Malatya (Hızlı tren entegrasyonu var. Yani Malatya’dan aktarmalı olarak YHT’ye binebiliyorsınuz)
• Diyarbakır – Batman
• Kars – Akyaka (Kışın çok güzel)
• Divriği – Erzincan
• Divriği – Sivas

3) Anahat Trenleri;

Anahat trenleri, demiryollarında şehirler veya bölgeler arasında uzun/orta mesafeli yolcu taşımacılığı yapan trenlerdir.

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarına ait toplam aktif 15 Anahat treni mevcut.

(3 tanesi geçici olarak kapalı. 2027-2028 döneminde yeniden açılacak.)


Mavi trenler

• İzmir Mavi Treni
• 4 Eylül Mavi Treni
• Konya Mavi Treni

Uzun mesafe ekspresler

• Doğu Ekspresi ( 1 Numaralı favori hat. Kesinlikle yataklı alın. Erzurum’a gelmeden önce Cağ Kebabını mutlaka söyle tren istasyonuna anında getiriyorlar. YEMEDEN SAKIN DÖNME!
• Kurtalan Ekspresi (Diyarbakır’ı görmeden gelme
• Van Gölü Ekspresi

Turistik ekspresler (Dönemsel Trenler)

• Turistik Doğu Ekspresi ( Her yıl Aralık-Mart dönemi)
• Turistik Tuz Ekspresi (Her yıl Nisan-Kasım dönemi)

Batı ve iç hat ekspresleri

• Ege Ekspresi
• Göller Ekspresi (Burdur parkuru dahil değil)
• Güller Ekspresi (Burdur’u parkuru mevcut) Bu trenimiz genellikle çok karıştırılıyor. BURDUR PARKURLU olduğunu muhakkak kontrol ederek satın alın bileti. SALDA GÖLÜNÜ GÖRMEDEN GELME! Burdur’un tarihi dokunuşlarını, tarihi yerlerini mutlaka görün.) Trenlerimiz her gün karşılıklı sefer yapıyor
• Pamukkale Ekspresi
• 6 Eylül Ekspresi
• 17 Eylül Ekspresi

Marmara ekspresleri

• Ankara Ekspresi (GECE TRENİ) YHT’lerde yer bulamayan yolcular genelde tercih eder bir de gece seyahat etmeyi sevenler tercih eder.

Geçici olarak ara verilen ekspres hatları:

• Toros Ekspresi (Konya-Adana-Konya) parkurunda işleyen trenlerdir. Hızlı tren çalışmaları sebebiyle 25 Mayıs 2024tarihinden itibaren tren seferleri durduruldu. 2027 yılından itibaren yeniden açılması hedefleniyor.
• Fırat Ekspresi (Adana-Elazığ-Adana) parkurunda işleyen trenlerdir. 2023 yılında yaşanan depremlerde zarar gören rayların yenilenmesi, hat bakım, iyileştirme, rehabilite çalışmaları sebebiyle ve aynı zamanda Adana bölgesinde devam eden hızlı çalışmaları sebebiyle 6 Ocak 2023 yılından itibaren tren seferleri geçici olarak durduruldu. 2028 yılında yeniden açılması planlanmakta.
• Erciyes Ekspresi; (Adana-Kayseri-Adana) parkurunda işleyen trenlerdir. 19 Ekim 2025tarihinden itibaren yapımı devam eden Ulukışla-Karaman, Mersin-Adana ve aynı zamanda Yenice-Ulukışla hızlı tren hatları sebebiyle tren seferleri geçici olarak durduruldu.