Azerbaycan

​

Azerbaycan, resmî adıyla Azerbaycan Cumhuriyeti , Batı Asya ile Doğu Avrupa'nın kesişim noktası olan Kafkasya'da yer alan bir ülkedir. Güney Kafkasya'nın en büyük yüz ölçümüne sahip ülkesi olan Azerbaycan'ın doğusunda Hazar Denizi, kuzeyinde Rusya, kuzeybatısında Gürcistan, batısında Ermenistan ve güneyinde İran ile komşudur. Kendisine bağlı olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin ise kuzey ve doğusu Ermenistan ile, güneyi ve batısı İran ile çevrilmiştir, Türkiye ile 17 km'lik sınırı bulunmaktadır.


Azerbaycan, zengin kültürel mirasa sahiptir. Müslümanların çoğunlukta olduğu ülkeler arasında opera, tiyatro gibi sahne sanatlarını barındıran ilk ülke olma özelliğini taşır.


Kaynak: Wikipedia

Güncel döviz kuru verilerine göre, 1 Azerbaycan Manatı (AZN) yaklaşık olarak 24,97 Türk Lirası (TRY) yapmaktadır.
2025 kasım ayı durum bu
Bir azerbeycanlı Türkiyeye geldiginde 1 manatı 25 tl yapıyor wow

deger16' Alıntı:

Güncel döviz kuru verilerine göre, 1 Azerbaycan Manatı (AZN) yaklaşık olarak 24,97 Türk Lirası (TRY) yapmaktadır.
2025 kasım ayı durum bu
Bir azerbeycanlı Türkiyeye geldiginde 1 manatı 25 tl yapıyor wow

Genişletmek için tıkla ...

Bu yüzden bir çok arkadaşım gürcistan tiflis ve batum da daha fazla konaklayıp geziyor daha çok döviz veriyor baküye daha az zaman ayırıyor.Rusya da grozni,kazan gibi şehirlerde bile daha uyguna gezilebiliyor.Enflasyonun düşmesini beklemek şuan için en mantıklı olanı.1 1.5 yıl daha bekleyin bence

Smokee' Alıntı:

Bu yüzden bir çok arkadaşım gürcistan tiflis ve batum da daha fazla konaklayıp geziyor daha çok döviz veriyor baküye daha az zaman ayırıyor.Rusya da grozni,kazan gibi şehirlerde bile daha uyguna gezilebiliyor.Enflasyonun düşmesini beklemek şuan için en mantıklı olanı.1 1.5 yıl daha bekleyin bence

Genişletmek için tıkla ...

2 sene içersinde İst-bakü yolculugu yapmayı arzuluyorum
Dedigin mantıklı biraz daha beklemem hayrıma olacak

Halı Dokuma Sanatı​

Azerbaycan sanatı denince akla gelen ilk şey halıdır. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alan bu sanat, bölgeye göre (Bakü, Karabağ, Gence, Kazah, Şirvan, Kuba ve Tebriz) farklı motifler taşır.

• Geometrik ve Bitkisel Motifler: Her halı aslında bir hikaye anlatır. "Buta" (badem motifi) en yaygın semboldür ve ateşi, sonsuzluğu temsil eder.
• Halı Müzesi: Bakü'de bulunan ve mimarisi katlanmış bir halı şeklinde tasarlanan Azerbaycan Halı Müzesi, bu sanatın dünyadaki en büyük merkezidir.

Tasvir Sanatı ve Minyatür​

Azerbaycan'da resim sanatı, Orta Çağ'da kitapları süsleyen minyatürlerle başlamıştır.

• Klasik Dönem: Nizami Gencevi gibi büyük şairlerin eserlerini resimlemek için kullanılan minyatür sanatı, Tebriz Okulu ile zirveye ulaşmıştır.
• Modern Resim: Sattar Bahlulzade (Azerbaycan'ın empresyonisti), Tahir Salahov (sert üslubuyla tanınır) ve Mikayıl Abdullayev gibi isimler modern Azerbaycan resminin öncüleridir.

Mimari ve Şebeke Sanatı​

Azerbaycan mimarisinin en özgün süsleme sanatı Şebeke'dir.

• Şebeke: Çivi veya yapıştırıcı kullanmadan, sadece küçük ahşap parçaların ve renkli camların birbirine geçirilmesiyle yapılan pencerelerdir. Şeki Han Sarayı bu sanatın en muazzam örneğidir.
• İçerişehir (Bakü): Kız Kalesi ve Şirvanşahlar Sarayı gibi yapılar, ortaçağ İslam mimarisinin estetik anlayışını yansıtır.

El Sanatları ve Takı​

• Şebeke (Kuyumculuk): Ahşapta olduğu gibi metalde de (özellikle altın ve gümüş) ince tellerle yapılan filigre (telkari) sanatı çok yaygındır.
• Bakırcılık: Lahıç köyü, yüzyıllardır devam eden bakırcılık geleneğiyle ünlüdür; buradaki eserler Louvre Müzesi gibi yerlerde sergilenmektedir.

---

Genel Karakteristik​

Azerbaycan sanatı, "Ateşler Yurdu" lakabına uygun olarak genellikle sıcak renkleri, zengin süslemeleri ve doğa ile insan arasındaki derin bağı vurgular. Hem İslam sanatının estetiğini hem de Kafkasya'nın yerel enerjisini barındırır.

Azerbaycan Ekonomisi​

Büyüme ve Genel Göstergeler​

• GSYH Büyümesi: 2026 yılı için büyüme oranının %2,4 ile %2,8 civarında gerçekleşmesi bekleniyor. Petrol üretimindeki doğal azalışa rağmen, "petrol dışı" sektörlerdeki büyüme (yaklaşık %5) ekonomiyi dengede tutmaktadır.
• Enflasyon: 2025 yılındaki %5-6 bandından, 2026'da %4,5 - %4,8 seviyelerine gerileyeceği öngörülüyor. Azerbaycan Merkez Bankası, enflasyonu %4 (±2) hedef aralığında tutmak için sıkı para politikasına devam etmektedir.
• Manatın Durumu: Azerbaycan Manatı (AZN), petrol gelirlerinin desteğiyle uzun süredir 1 USD = 1,70 AZN seviyesinde sabit tutulmaktadır. 2026'da da bu kur istikrarının korunması temel hedeftir.

Enerji Sektörü ve İhracat​

• Petrol ve Gaz: Azerbaycan, Avrupa'nın enerji güvenliğinde kilit rol oynamaya devam ediyor. 2030 yılına kadar doğal gaz ihracatının 8 milyar metreküp daha artırılması planlanıyor. Ancak petrol üretimindeki azalma, ekonominin çeşitlendirilmesini zorunlu kılıyor.
• Yenilenebilir Enerji: Ülke, "Yeşil Enerji" koridoru oluşturma hedefiyle rüzgar ve güneş enerjisi projelerine milyarlarca dolarlık yatırım çekmektedir. Özellikle Hazar Denizi ve Karabağ bölgesi bu alanda merkez konumundadır.

Karabağ'ın Yeniden İnşası (Büyük Dönüş)​

• Bütçe Harcamaları: Azerbaycan ekonomisinin en büyük gider kalemlerinden biri, kurtarılan toprakların restorasyonudur. 2026-2029 dönemini kapsayan "Büyük Dönüş" programı için bütçeden yaklaşık 13,5 milyar manat ayrılmıştır. Bu süreç; inşaat, lojistik ve tarım sektörlerini canlandırarak istihdama katkı sağlamaktadır.

Mali Durum ve Dış Borç​

• Dış Borç: Azerbaycan, dünyanın en düşük dış borç oranına sahip ülkelerinden biridir. 2026 bütçesinde dış borç servisi için yaklaşık 1,4 milyar manat ayrılmış olup, ana borç ödemeleri düzenli olarak yapılmaktadır.
• Döviz Rezervleri: Petrol Fonu (SOFAZ) ve Merkez Bankası rezervleri, ülkenin toplam dış borcunun kat kat üzerindedir, bu da ekonomiye dış şoklara karşı büyük bir koruma kalkanı sağlamaktadır.

2 Ocak 2026 tarihi itibarıyla güncel piyasa verilerine göre döviz kuru şu şekildedir:

1 Azerbaycan Manatı (AZN) ≈ 22,50 Türk Lirası (TRY) alınıyor

Azerbaycan Toplumsal Yapısı​

​

Aile Yapısı ve Sosyal Değerler​

Azerbaycan toplumunun en kutsal birimi ailedir. Geleneksel değerler hala çok güçlüdür:

• Büyüklere Saygı: Aile içinde ve toplumda yaşlılara duyulan saygı en temel kuraldır. Son karar genellikle ailenin en yaşlısı (ak sakallı veya ak birçekli) tarafından verilir.
• Misafirperverlik: "Misafir Allah misafiridir" anlayışı hakimdir. Bir yabancıya bile sofrasını sonuna kadar açmak Azerbaycan kültürünün bir simgesidir.
• Akrabalık Bağları: Geniş aile yapısı yaygındır ve akrabalar arası dayanışma (toy ve yas merasimlerinde olduğu gibi) oldukça yüksektir.

Etnik ve Dini Çeşitlilik (Multikültüralizm)​

Azerbaycan, farklı halkların barış içinde yaşadığı bir "hoşgörü ülkesi" olarak bilinir:

• Etnik Yapı: Nüfusun büyük çoğunluğu Azerbaycan Türklerinden oluşur. Ancak ülkede Lezgiler, Talışlar, Avarlar, Gürcüler, Yahudiler ve Ruslar gibi birçok azınlık grup kendi dillerini ve kültürlerini özgürce koruyarak yaşar.
• Din: Halkın çoğunluğu Müslümandır (Şii ve Sünni). Ancak devlet yapısı tamamen laiktir. Toplumda din, radikal bir unsur olmaktan ziyade kültürel ve manevi bir zenginlik olarak kabul edilir. Sinagoglar, kiliseler ve camiler yan yana faaliyet gösterir.

Kadının Toplumdaki Yeri​

Azerbaycan, 1918 yılında kadınlara seçme ve seçilme hakkı veren (birçok Batı ülkesinden önce) ilk Müslüman doğu ülkesidir.

• Kadınlar eğitimli, iş hayatında aktif ve siyasi temsil gücüne sahiptir.
• Özellikle Bakü gibi büyük şehirlerde kadınların toplumsal hayattaki etkinliği modern Avrupa standartlarındadır.

Sosyal Sınıflar ve Eğitim​

• Eğitim Merakı: Azerbaycan toplumunda eğitime, özellikle de sanata ve bilime büyük önem verilir. Okuma-yazma oranı neredeyse %100'dür.
• Şehirleşme: Bakü, modern bir metropol olarak ülkenin geri kalanından daha farklı bir sosyal dinamiğe sahiptir. "Bakülü" kimliği, entelektüel ve çok kültürlü bir yapı olarak öne çıkar.
• Ekonomik Katmanlar: Petrol ve doğalgaz gelirleriyle birlikte gelişen orta sınıfın yanı sıra, tarım ve hayvancılıkla uğraşan geleneksel kırsal kesim arasında bir fark olsa da, devlet yatırımlarıyla bu denge korunmaya çalışılmaktadır.

Milli Kimlik ve Dayanışma​

Son yıllarda, özellikle Karabağ zaferi sonrası toplumsal yapıda milli gurur ve birlik ruhu en üst seviyeye çıkmıştır. Orduya duyulan sevgi ve devlet-millet bütünleşmesi, toplumsal dokunun en güçlü harcı haline gelmiştir.