Bulgaristan Demiryolları

cayav

WT Kullanıcı
Mesaj
15
Puan
32
Konum
İstanbul
Bu bölüm; Bulgaristan demiryolu ağı, güncel seferler, altyapı projeleri ve seyahat deneyimlerine dair paylaşımlar için ayrılmıştır.

Bu bölümde neler paylaşabilirsiniz?
  • Altyapı & Projeler: TCDD-BDŽ sınır geçişleri, NKIJ (НКЖИ) hat modernizasyonları, yeni tünel/koridor projeleri ve araç filosu ihale süreçleri.
  • Güzergâh & Seyahat: Sofya, Varna, Burgaz, Plovdiv yönlü hatlar ile Türkiye (Halkalı–Kapıkule) ve Romanya bağlantılı uluslararası trenler
  • Fotoğraf & Foto Tren: Saha gözlemleri, lokomotif/vagon görselleri ve tarihsel hat arşivleri.
  • Bilet & Tarife: BDŽ online bilet alma süreçleri, tren kategorileri, rezervasyon, kurallar
💬 Soru sormaktan, güncel sefer deneyimlerinizi aktarmaktan veya hatta dair son haberleri paylaşmaktan çekinmeyin!

Canlı Harita
https://radar.bdz.bg/en

LEJANT

  • ━ Ana Hat (Главна)
  • ━ Tali (İkincil) Hat (Второстепенна)
  • ━ Elektrifiye Hat [Kırmızı] (Електрифицирана)
  • --- Dar Hat / Dar Hat Demiryolu (Теснопътна)
  • ···· Kapatılmış / İşletmeye Kapalı Hat (Закрита)
  • ━ Elektrifiye Edilmemiş Hat [Siyah] (Неелектрифицирана)
Bulgaria_railroads_map.webp
 
Bulgaristan her zamanki gibi yolsuzluk iddialarıyla çalkalanıyor. Bulemu Konsorsiyumu Alstom Coradia Stream ile ihaleyi kazanmıştı.

Bulgaristan’da 35 Elektrikli Tren İhalesinde Skandal: 240 Milyon Levalık Fark ve Cevapsız Sorular

Bulgaristan Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı’nın 35 adet tek katlı elektrikli tren alımı için açtığı dev ihale, yargı kararlarının ardından tamamen el değiştirdi. Ancak yenilenen değerlendirme süreci ve 240 milyon levayı (yaklaşık 123 milyon euro) aşan devasa fiyat farkı, kamu kaynaklarının kullanımı konusunda büyük şüpheleri beraberinde getiriyor.

Kamu İhaleleri İzleme Merkezi (CPOP) tarafından hazırlanan kapsamlı rapor, Ulaştırma Bakanlığı'nın yürüttüğü 35 adet tren alımı, 15 yıllık bakım ve personel eğitimi sözleşmesindeki belirsizlikleri ve usulsüzlükleri gözler önüne serdi.

Mahkeme Kararıyla İptal Edildi​

Süreç, Nisan 2024'teki açık ihalenin iptal edilip doğrudan pazarlık usulüne dönüştürülmesiyle başladı. Haziran 2024'te Stadler Polska, PESA Bydgoszcz, "Bulemu" Konsorsiyumu ve Škoda ile masaya oturuldu. İhaleyi ilk olarak Stadler Polska kazandı. Ancak Yüksek İdare Mahkemesi (VAS), 17 Aralık 2024 tarihli kararıyla (No: 13684) bu kararı iptal etti. Mahkeme, ihale komisyonunun firmaların 28 aylık azami sürede trenleri teslim edip tescil ettirebilme kapasitesini gerçek anlamda incelemediğini, sadece kağıt üstündeki beyanlarla yetindiğini hükme bağladı.

Sıralama Baştan Aşağı Değişti, Fiyat Uçtu​

Mahkeme kararının ardından komisyon Mart 2025'te dosyayı yeniden inceledi. 6 Mart 2025 tarihli yeni rapora göre tablo tamamen tersine döndü:
  • İlk değerlendirmede 89,41 puanla birinci olan Stadler ve 77,03 puanlı PESA elendi.
  • İlk değerlendirmede 73,20 puanla üçüncü (sonuncu) sırada yer alan Bulemu Konsorsiyumu, puanını 95,01'e çıkararak ihalenin yeni kazananı ilan edildi.
  • Dönemin Ulaştırma Bakanı Grozdan Karadzhov kararı onayladı ve 25 Nisan 2025 tarihinde "Bulemu" ile nihai sözleşme imzalandı.
Ancak bu değişim devasa bir mali yükü de beraberinde getirdi. Stadler’in 35 tren için teklif ettiği teslimat fiyatı 642,5 milyon leva (KDV hariç) iken, kazanan Bulemu’nun teklifi 883 milyon leva (KDV hariç) oldu. Aradaki 240,5 milyon levalık (yaklaşık 123 milyon euro) devasa fiyat farkı, kamuoyunda "daha ucuz ve yetkin teklifler elenirken devlet neden bu kadar yüksek bir bedel ödemek zorunda bırakıldı?" sorusunu gündeme getirdi.

Eski Görüşme Tutanaklarındaki Dikkat Çeken Detaylar​

İhale tutanakları incelediğinde, elenen ve kazanan firmalara dair çarpıcı detaylar göze çarpıyor:
  • PESA: Şartnamedeki kapı sayısı şartını sağlayamadığı için teslimat fiyatında %5 indirim teklif etti ancak bu talep reddedildi. Ayrıca firmanın başta 48-50 ay olarak açıkladığı teslimat süresini sonradan aniden 26-28 aya düşürmesi inandırıcı bulunmadı.
  • Škoda: Azami sınır 28 ay olmasına rağmen 28-35 aylık teslimat süresinde ısrar ettiği için elendi.
  • Bulemu: Tutanaklarda, trenlerin tescil süreçlerinin son aşamada olduğunu ve ilk treni Eylül 2024'te dahi teslim edebileceğini iddia etti. Ancak mahkeme süreci nedeniyle sözleşme Nisan 2025'te imzalanabildi. Firmanın Haziran 2024'te sunduğu bu "erken teslimat ve tescil hazır" beyanının ne kadar gerçeği yansıttığı ise belirsizliğini koruyor.

Ticari Sır Perdesi ve AB Fonu Riski​

Kamu İhaleleri İzleme Merkezi, Mart 2025 tarihli değerlendirme raporunda birçok teknik detayın ve kararın dayandırıldığı belgelerin "Ticari Sır" (ZOP m.102) gerekçesiyle karartıldığına dikkat çekiyor. Bulemu'nun puanının nasıl 22 puan birden arttığı ve teknik yeterliliğin hangi somut kanıtlarla doğrulandığı kamuoyu tarafından şeffaf bir şekilde incelenemiyor.

Ayrıca Yüksek İdare Mahkemesi, AB Ulusal İyileşme ve Dayanıklılık Planı (NPVR) kapsamında finanse edilen bu tür projelerde, ihale kurallarının ihlal edilmesi durumunda Bulgaristan'ın mali düzeltme (fon kesintisi) cezalarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.

Devlet Yanıt Vermek Zorunda​

Kamu kaynaklarının şeffaf kullanımı açısından, sözleşmenin imzalanmış olması sürecin bittiği anlamına gelmiyor. Kamuoyu ve denetim organları şu soruların yanıtını bekliyor:
  1. Kazanan konsorsiyumun taahhüt ettiği teknik ve hukuki tescil süreleri sahada gerçekten uygulanabiliyor mu?
  2. Şeffaflığı engelleyen "ticari sır" karartmaları arkasında ne tür teknik kabuller yapıldı?
  3. Olası gecikmelerde gecikme cezaları (cezai şartlar) eksiksiz uygulanacak mı, yoksa AB fonlarının kaybı riskiyle Bulgaristan bütçesi mi karşı karşıya kalacak?
 
Son düzenleme:
Bulgaristan Sınıra Yeni Tren Hattı Yapıyor: Lesovo Projesi Türkiye'ye Gerçekten Bağlanacak mı?

Bulgaristan, Lesovo Sınır Kapısı'na uzanan 71 km'lik hızlı tren hattı inşa edecek. Ancak bu hat, Türkiye'nin mevcut demiryolu ağıyla sanıldığı gibi bağlanmıyor.

Bulgaristan Ulusal Demiryolu Altyapı Şirketi (NRIC), Türkiye sınırındaki Lesovo sınır kapısına uzanacak 71 kilometrelik yeni bir demiryolu hattı için fizibilite çalışmasını tamamladığını duyurdu. Yolcu trenlerinin saatte 160 km, yük trenlerinin ise 120 km hızla seyredeceği, 3 istasyon ve 6 durağı kapsayacak elektrikli hat, sosyal medyada "Türkiye-AB tren bağlantısı güçleniyor" başlıklarıyla paylaşıldı. Ancak konuyu biraz kazınca ortaya pratik açıdan çok daha önemli bir soru çıkıyor: bu yeni hat, Türkiye'nin bugün kullandığı Halkalı-Kapıkule demiryoluyla aynı sınır noktasından mı geçiyor? Kısa cevap: hayır — ve bu fark, projenin yolcular için ne zaman ve nasıl bir anlam ifade edeceğini doğrudan etkiliyor.

Bulgaristan Sınıra Yeni Tren Hattı Yapıyor: Lesovo Projesi T
Proje aslında ne öneriyor?
NRIC'in duyurduğu hat, Yambol - Elhovo - Lesovo güzergâhını izliyor ve iki bölüme ayrılıyor: büyük ölçüde mevcut altyapıyı iyileştirecek 39 km'lik Yambol-Elhovo kesimi ile tamamen yeni inşa edilecek 32 km'lik Elhovo-Lesovo sınır kesimi. Fizibilite çalışmasının maliyeti yaklaşık 270 bin avro (525.814 Bulgar levası) olarak açıklandı ve bunun yüzde 85'i AB'nin 2021-2027 Ulaştırma Bağlantısı Programı üzerinden finanse edildi. Proje, AB'nin TEN-T (Trans-Avrupa Ulaştırma Ağı) kapsamında değerlendiriliyor ve 2023 yılında Bulgaristan ile Türkiye arasında imzalanan bir mutabakat zaptına dayanıyor. Burada önemli bir ayrıntıya dikkat etmek gerekiyor: şu ana kadar AB fonlanan kısım yalnızca ön fizibilite çalışması. Hattın gerçek inşaatı için ayrı bir finansman kararı henüz açıklanmadı ve NRIC'in kendi tahminine göre inşaat süreci başladığı andan itibaren yaklaşık 6 yıl sürecek. Yani proje şu anda planlama aşamasında; kazma henüz vurulmadı.
 
Bulgaristan Demiryollarında Tarihi Dönüm Noktası: Yolların Dev Otobüs Firması "Ivkoni" Tren Raylarına İniyor

Bulgaristan’da yıllardır devlet tekelinde olan yolcu taşımacılığı sektöründe devrim niteliğinde bir adım atılıyor. Komşu ülkede şehirlerarası ve uluslararası kara yolu taşımacılığının en büyük aktörü olan Union Ivkoni şirketinin demiryolu iştiraki "Ivkoni Express", 13 Aralık 2026 itibarıyla ülkenin ilk özel yolcu treni işletmecisi olarak raylara inmeye hazırlanıyor.

Avrupa Birliği’nin İyileşme ve Dayanıklılık Planı (PVR) kapsamındaki reform şartları doğrultusunda ihale edilen hatlar sayesinde, Bulgaristan demiryolu pazarında onlarca yıllık devlet tekeli sona eriyor.

Pazarın %25'i Özel Sektöre Devrediliyor​

Bulgaristan Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı ile imzalanan 12 yıllık sözleşmeye göre:

  • Devlet Demiryolları (BDŽ): Ülke genelindeki yolcu taşımacılığının %75'ini kapsayan Batı Bölgesi'ni işletmeye devam edecek. Tüm uluslararası hatlar, ekspres trenler ile Sofya-Varna ve Sofya-Burgaz gibi ana omurga hatları devletin elinde kalacak.
  • Ivkoni Express: Kuzey ve Güney bölgelerindeki tali hatları ve bölgesel yolcu taşımacılığının yaklaşık %25’lik kısmını üstlenecek.

13 Aralık Arefesinde "Personel ve Tren" Krizi​

Hattın devredilmesine kısa bir süre kala süreç ciddi idari ve lojistik engellerle karşılaştı. Ulaştırma Bakanı Georgi Peev, devlet kurumu BDŽ ile özel işletmeci Ivkoni Express yetkililerini acil toplantıya çağırarak kriz yönetimi için 2 haftalık bir süre tanıdı.

Sürecin kilitlendiği ana noktalar şunlar:

  • Lokomotif ve Makinist Transferi: Sözleşme gereği Ivkoni, devletten devralacağı 15 yeni tren dizisinin yanı sıra kendi imkânlarıyla da ilave tren tedarik etmek zorunda. Bakanlık, devlet demiryollarının (BDŽ) filoversiz bırakılmasına izin verilmeyeceğini vurguladı.
  • 800 Personelin Geçişi ve Sendika Direnci: Planlamalara göre BDŽ bünyesinden yaklaşık 800 çalışanın (makinist, kondüktör vb.) Ivkoni'ye kaydırılması gerekiyordu. Ancak ciddi personel eksikliği yaşayan devlet demiryollarında çalışanların özel sektöre geçmek istememesi ve sendikaların (KT Podkrepa) direnci nedeniyle bu sayı önce 580'e geriledi. İhtiyaç duyulan kalan pozisyonların nasıl doldurulacağı belirsizliğini koruyor.
  • Ortak Bilet Karmaşası: İki farklı şirketin aynı ağ üzerinde hizmet verecek olması nedeniyle; indirimli kartlar, abonmanlar ve bilet satış sistemlerinin nasıl entegre edileceği henüz netleşmiş değil.

Bulgaristan Karayolunun "Metro"su Raylara Geçiyor​

Türkiye’den Bulgaristan’a otobüsle seyahat edenlerin veya komşu ülkeyi ziyaret edenlerin yakından tanıdığı Union Ivkoni, Bulgaristan içindeki 100’den fazla şehre ve Türkiye (İstanbul/Edirne dâhil) ile Avrupa’nın 150’den fazla noktasına sefer düzenleyen dev bir karayolu filosuna sahip.

Şirket, karayolundaki hakimiyetini ve lojistik ağını demiryollarına taşıyarak Bulgaristan ulaşımında çok modlu (otobüs + tren) bir entegrasyon kurmayı hedefliyor. Ancak 13 Aralık 2026'daki ilk sefer öncesinde personel transferi ve teknik altyapı sorunlarının çözülüp çözülemeyeceği Bulgar kamuoyunda merakla takip ediliyor.

Harita
  • ━ Batı Taşımacısı [Kırmızı Hat] (Западен превозвач): Batı bölgesindeki hatları kapsar (BDŽ’nin işlettiği hatlar).
  • ━ Kuzey Taşımacısı [Yeşil Hat] (Северен превозвач): Kuzey bölgesindeki hatları kapsar (Ivkoni Express'e devredilen alan).
  • ━ Güney Taşımacısı [Mavi Hat] (Южен превозвач): Güney bölgesindeki hatları kapsar (Ivkoni Express'e devredilen alan).

Bulgaristan-demiryolu-isletmeleri-paylasimi-haritasi.webp
 
Geri