Diyarbakır Sur İlçesi

Sur ilçesi;

2008 yılında, 5747 sayılı Kanunla, Diyarbakır’ın en eski yerleşim merkezinde kurulmuştur. Sur İlçesi adını, ilçe merkezi ile çevirili bulunan Diyarbakır Sur’larından almıştır. Güneydoğu Anadolu Bölgesinin orta bölümünde yer alan Sur ilçesi, Dicle Nehri’nin kenarında, denizden 660 metre yükseklikte, Karacadağ’ın lavları üzerine kurulmuştur. ilçe, tarihin her devrinde büyük medeniyetlere ve zengin kültürlere beşiklik etmiştir. İlçede egemen olmuş büyük uygarlıkların bıraktıkları izlere ve çok sayıda tarihi eserlere, ilçenin her yerinde rastlamak mümkündür.

Tarihi geçmişi;çok eskilere, M.Ö.7.500 yıllarına kadar uzanmaktadır. Son dönemde yapılan arkeolojik kazılarda Dünyadaki en eski yerleşim alanlarının bu bölgede olduğu görülmüştür.

İlçede; sırasıyla Hurriler, Mitanniler, Hititler, Asurlar, Medler, Persler, Büyük İskender, Romalılar, Bizanslılar, Araplar, Selçuklular, Osmanlılar ve bir çok 30’a yakın uygarlıklar hüküm sürmüşlerdir.

İlçe çok sayıda uygarlığın izlerini taşıyan, zengin tarihi ve kültürel birikimi ile farklı uygarlıkların, medeniyetlerin yerleşim alanı ve merkezi olmuştur. İlçe bir tarih ve kültür merkezi olma özelliğini her zaman koruyabilmeyi başarmıştır. Her uygarlık kendi kültürünü, öncekilerle kaynaştırıp, daha zengin hale getirerek yeni kuşaklara adeta bir ‘’Açık Hava Yazıtlar Müzesi’’ şeklinde sunmuştur.

Görülmesi gereken yerler; dikkat çekici tarih eserler olan eski Diyarbakır evleri, Cahit Sıtkı Tarancı ve Arkeoloji Müzeleri, Meryem Ana Kilisesi, On Gözlü Köprüyü, Deliller ve Hasanpaşa Hanı, Kervansaraylari, Medreseleri, Hz. Süleyman Camii ve içinde bulunan 27 sahabe makberleri, Nebi Camii, Dört Köşeli ve Dört Ayaklı Minareleri, Anadolu'nun en eski ve ilk ibadete açılan, avlusunda bulunan şadırvanı, çeşitli devirlere ait kitabeleri ve İslam dünyasında beşinci Harem-i Şerif olarak bilinen Ulu Camii ve Dünya kültür mirası olarak kabul edilen Diyarbakır Surları görmeye değer eserlerdendir.

Diyarbakır’ın kalbi ve ruhu olan Sur, sadece bir ilçe değil, 7 bin yıllık kesintisiz yaşamın izlerini taşıyan devasa bir açık hava müzesidir. Adını şehri çevreleyen dünyaca ünlü surlardan alan bu ilçe, 2015 yılından bu yana UNESCO Dünya Kültür Mirası listesindedir.

Tarihi Surlar ve Hevsel Bahçeleri​

İlçeyi bir kalkan gibi saran Diyarbakır Surları, Çin Seddi'nden sonra dünyanın en uzun ve en geniş savunma duvarlarından biri kabul edilir.

• Burçlar: Surların üzerindeki Keçi Burcu ve Yedi Kardeş Burcu gibi yapılar, muazzam bir taş işçiliğine sahiptir.
• Hevsel Bahçeleri: Surların hemen dibinde, Dicle Nehri kıyısında yer alan bu bahçeler, binlerce yıldır şehrin gıda ihtiyacını karşılayan ve ekolojik çeşitliliğiyle büyüleyen bir tarım alanıdır.

İnançların ve Kültürlerin Buluşma Noktası​

Sur, "Mezopotamya'nın çok kültürlü yapısını" en iyi yansıtan yerdir:

• Diyarbakır Ulu Cami: İslam aleminin 5. Harem-i Şerif'i kabul edilir. Mimarisinde hem pagan hem Hristiyan hem de İslam dönemine ait izler bir aradadır.
• Meryem Ana Kilisesi ve Surp Giragos Ermeni Kilisesi: Bölgedeki Hristiyan mirasının en önemli temsilcileridir.
• Dört Ayaklı Minare: Şeyh Mutahhar Camii'nin bir parçası olan bu yapı, dünyada dört sütun üzerine inşa edilmiş tek minare örneğidir.

Gastronomi ve Sosyal Yaşam​

• Hasan Paşa Hanı: Kahvaltısıyla meşhurdur. Bodrum yolculuğun bittiğinde bir gün yolun buraya düşerse, burada o meşhur Diyarbakır kahvaltısını denemelisin.
• Gazi Caddesi: İlçenin ana damarıdır. Baharat kokuları, bakırcılar ve tarihi çarşılar arasında Sur'un gerçek enerjisini burada hissedersin.