Elektronik Para ve Ödeme Kuruluşları

Emirhan Sevdalı

WT Moderatör
Mesaj
4,208
Puan
6,452
Yaş
24
Konum
Bursa
Günümüzde temel finans faaliyetleri konusunda bankaların alternatifi olan elektronik para ve ödeme kuruluşlarının temeli 2013 yılında yürürlüğe giren 6493 sayılı kanun ile atıldı. Bu kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte ülkemizin ilk lisanslı ödeme kuruluşu UPT, ilk lisanslı elektronik para kuruluşu Param oldu. Bu kurumların lisans ve denetim işlerinden başta Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu sorumlu iken 2020 yılında bu yetki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na devredildi.

Daha anlaşılır bir biçimde açıklayacak olursam elektronik para kuruluşları, mobil cüzdan, ön ödemeli kart gibi hizmetlerle öncelikli iken ödeme kuruluşları, para transferi, fatura ve kurum ödemeleri gibi işlemlere aracılık etmekle öncelikli. Elektronik para kuruluşları tarafından çıkartılan kartlar, tek başına banka müşterisi olamayan, velisiyle birlikte müşteri olsa bile esnek bir şekilde banka kartı kullanamayan 18 yaş altı kişiler tarafından tercih edilirken zamanla bu kuruluşların faaliyetleri, standartları ve işlem süreçleri ile ilgili düzenlemeler BDDK, TCMB ve MASAK tarafından yapıldı.

Bugün TCMB'den lisanslı 62 elektronik para kuruluşu, 26 ödeme kuruluşu faaliyette olmakla birlikte Türkiye'nin en bilinen elektronik para kuruluşu olan Papara'nın bugün 22 milyondan fazla müşterisi var.

Peki siz finans işlemleriniz için bu kuruluşları tercih ediyor musunuz? Bu başlıkta elektronik para ve ödeme kuruluşları hakkında konuşalım.
 
Türkiye'nin en büyük ve yaygın elektronik para şirketi Papara'ya yasa dışı bahise aracılık vb. gerekçeleriyle kayyum atandı. Şu an şirket TMSF elinde.

Uzun süredir bu platformda hesabı olanların hesabını kiraya verdiğini ve sanal bahis platformları için yapılacak para transferlerinde bu hesapların kullanıldığını duymuştum ancak bu sebeple şirket yöneticilerinin gözaltına alınıp şirkete de kayyum atanmasını doğru bulmuyorum. MASAK tebliğleri gereği para transferi için kimlik tespiti gerektiğinden hesabını kiraya veren ve bu amaçla kullanan/kullandıranlar tespit edilip gerekli işlemler yapılsaydı daha doğru olacaktı.

Elektronik para faaliyetleri hakkında az çok bilgi sahibi biri olarak bu durum ile ilgili değerlendirmem şu şekilde; Paypal'ın faaliyetine izin verilmeyen ülkemizde Türkiye'nin Paypal'ı olabilecek potansiyele ve müşteri sayısına sahip bir elektronik para şirketine kaba bir tabir ile "çöküldü". Köfteci Yusuf'ta elde edilemeyen sonuç Papara'da elde edildi. Zira bu şirket temel finans işlemlerinde bankaların ciddi rakibiydi.
 
Yolda kaza yapmışlar. Bu kiraya verilme durumunu hiç kullanmayan ben bile biliyorsam ve yöneticiler buna rağmen gerekli tedbirleri almadı ise elbette sonucu olacaktı ama bu el koyma hakkını doğurmaz. Burada bir çıkar çatışmasının olduğu çok aşikar
 
TCMB bugünkü resmi gazetede yayınlanan karara göre MPS Ödeme Kuruluşu A.Ş. ve Junomoney Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş. adlı iki şirkete 6493 sayılı kanun kapsamında faaliyet izni verdi.
 
Yolda kaza yapmışlar. Bu kiraya verilme durumunu hiç kullanmayan ben bile biliyorsam ve yöneticiler buna rağmen gerekli tedbirleri almadı ise elbette sonucu olacaktı ama bu el koyma hakkını doğurmaz. Burada bir çıkar çatışmasının olduğu çok aşikar
Bu kayyum ataması başka bankalara kayyum atanma riskini de doğuruyor, bu yüzden yabancı yatırımcı buraya kolay kolay gelmez.
 
Bu kayyum ataması başka bankalara kayyum atanma riskini de doğuruyor, bu yüzden yabancı yatırımcı buraya kolay kolay gelmez.
Bankaya kayyum atanması daha zor, onların yönetimleri TMSF'ye geçebilir. Ödeme kuruluşlarının durumları farklı. Ödeme kuruluşları aracılık hizmeti gibi işlem görüyorlar.
 
Ödeme şirketi PayPal, tüketicilerin işletmelere sınır ötesi ödemeler yapabileceği küresel bir platform başlatmak için Hindistan'ın popüler birleşik ödeme arayüzünün operatörü ve diğerleriyle ortaklık kurdu.

Şirket yaptığı açıklamada, PayPal World platformunun yerel ödeme platformları ile PayPal arasında birlikte çalışabilirliği sağlayacağını söyledi.

Platformun ortakları arasında Hindistan'ın UPI'yi işleten ödeme otoritesi olan National Payments Corporation of India, Brezilya'nın Mercado Pago'su, Tencent Holdings'in Tenpay Global'i ve Venmo yer alıyor.

Düzenleyici verilere göre, UPI Hindistan'da dijital ödemelerde hakim konumda olup, perakende dijital ödemelerinin toplam hacminin yaklaşık yüzde 85'ini oluşturuyor.

NPCI International Payments Limited'in yönetici direktörü ve CEO'su Ritesh Shukla, "UPI'nin PayPal World platformuna entegre edilmesi, UPI'nin küresel ayak izini genişletmede önemli bir adım olacak" dedi.

Hindistan, UPI'yi bir taslak olarak kullanarak dijital ödeme sistemi kurmalarına yardımcı olmak için Afrika ve Güney Amerika ülkeleriyle görüşmelerde bulunuyor.
PayPal platformunun bu yılın ilerleyen dönemlerinde kullanıma açılması bekleniyor. Şirket, ilerleyen dönemde daha fazla ortak eklemeyi planlıyor.


PayPal'ın tek tek her ülkeye yatırım yapması ve bu ülkelerin finans regülasyonlarına uymakla uğraşmasından ise faaliyet göstereceği ülkelerin önde gelen ödeme kuruluşları ile anlaşıp entegrasyon sağlaması hem süreci hızlandıracak hem de faaliyetleri kolaylaştıracak.

Bunun bir örneğini Wise ve TransferGo yapmıştı. Bu iki şirket de ülkemizde Moka United adlı ödeme kuruluşu ile yaptığı entegrasyona bağlı olarak faaliyet gösteriyor.

PayPal'ın ülkemizde faaliyet göstermemesinin, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın ödeme kuruluşlarından istediği "altyapının Türkiye'de bulunması" şartına PayPal'ın uymamasından dolayı olduğunu da hatırlatmak istiyorum.
 

MoneyPay ve TROY'dan güçlü iş birliği​

Migros’un dijital ödeme platformu MoneyPay, kullanıcı deneyimini geliştirme vizyonu doğrultusunda önemli bir adım atarak kurumsal yan hak ve bireysel dijital ödeme kartlarını Türkiye’nin ödeme sistemi TROY altyapısına taşıdı. Bu iş birliği sayesinde MoneyPay kart kullanıcıları, artık TROY logolu kartlarla Türkiye genelinde temassız ödeme, ATM işlemleri ve tüm yurt içi harcamalarını güvenle gerçekleştirebilecek. MoneyPay ve TROY arasındaki bu iş birliği hem finansal teknolojiler ekosistemine hem de kullanıcıların ödeme alışkanlıklarına önemli bir katkılar sağlamayı amaçlıyor.



MoneyPay, dijital ödeme çözümlerini yerli teknolojiyle destekleyerek hem bireysel hem de kurumsal kullanıcılarına daha güvenli, kapsayıcı ve erişilebilir bir ödeme deneyimi sunmayı amaçlıyor. Kurumların çalışanlarına sunduğu yan hak kartları da bu dönüşümle birlikte yerli altyapıyla daha güçlü ve değerli bir hale geliyor.



MoneyPay Genel Müdürü Mehmet Müstehlik, “Türkiye’nin Ödeme Yöntemi TROY ile yaptığımız bu iş birliği, MoneyPay’in dijital ödeme çözümleri alanındaki vizyonunu destekleyen önemli bir adım. Bireysel kullanıcılarımıza ve kurumlara sunduğumuz kartların artık TROY altyapısıyla hizmet veriyor olması hem yerli ekosisteme olan bağlılığımızın hem de kullanıcı deneyimi odağımızın bir yansıması. Yerli iş birlikleriyle büyümeye devam edeceğiz” dedi.



BKM Genel Müdürü Ozan Deniz, “Dijital ödemeler alanında güçlü ve yaygın bir ağa sahip olan MoneyPay’in TROY altyapısını tercih etmesi ülkemizde geliştirilen milli ödeme sistemlerine duyulan güvenin bir göstergesidir. Bu iş birliğiyle; daha fazla kullanıcıya ulaşmayı ve ülkemizde yerli ve güvenli sistemlerin kullanımının daha da yaygınlaşmasını hedefliyoruz. MoneyPay ile gerçekleştirdiğimiz bu entegrasyon, ülkemizin önde gelen kuruluşlarının sürdürülebilir iş birliklerinin de güzel bir örneği” diyerek bu iş birliğinin önemini vurguladı.


Her ülkenin yerel kart şeması olmalı, Mastercard ve Visa'ya mahkum olunmamalı ancak 10 yıldır hayatımızda olan Troy'un hâlâ tam anlamıyla gelişmemiş ve co-badged olmadan yurtdışında geçerli olmaması BKM'nin ayıbıdır.
 
moneypay-kartpng-1759749820943.webp

Troy şemasına geçen Money Pay (Migros'un elektronik para şirketi) yeni kartlarını tanıtmış. Co-badged (arkasında Discover/Diner's Club logoları barındıran) olmayan Troy logolu kartlar 9792 (ISO 7812 gereği '9' Yerel kartlar, '792' Türkiye anlamına gelir) ile başlayıp ardından gelen ilk 4 hane hangi bankaya veya elektronik para kuruluşuna ait olduğunu, banka kartı mı kredi kartı mı olduğunu belirtir. Bu ilk 8 haneye BIN (Banka Kimlik Numarası) denir. Elektronik para kuruluşlarının bu kadar artmasıyla çok fazla yeni kart basılmaya başlandı. Üstelik sanal kartlar da buna ekleniyor. Bu yüzden geçmişte 6 hane olan (16 hanelik kart numarasının ilk 6 hanesi) BIN, 8 haneye çıkarıldı (16 hanelik kart numarasının ilk 8 hanesi).

Gelecekte bu BIN kodlarının yetersizliği baş gösterdiğinde nasıl bir aksiyon alınacak acaba.
 

Papel’den güvenli dijital ödemelerde bir ilk: “Yüz ile Ödeme”​

Papel, “Yüz ile Ödeme” teknolojisiyle dijital ödemelerde hız, güvenlik ve kişiselleştirilmiş deneyimi bir araya getirerek kullanıcı alışkanlıklarını yeniden şekillendiriyor.

Türkiye’de bir elektronik para kuruluşu tarafından ilk kez sunulan “Yüz ile Ödeme” teknolojisi, temassız ödeme deneyiminde yeni bir dönemi başlatıyor.

Türkiye Petrolleri iş birliğiyle hayata geçirilen bu yenilikçi hizmet, ilk aşamada istasyonlarda devreye alınıyor. Önümüzdeki dönemde farklı iş ortaklıklarıyla yaygınlaştırılması planlanıyor. Bu teknoloji sayesinde kullanıcılar, yüz tanıma ve dört haneli PIN doğrulamasıyla ödeme işlemlerini temassız, hızlı ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebiliyor.

KVKK uyumlu yürütülüyor

Ödeme sırasında kullanıcıların yüz verisi cihaz kamerası üzerinden canlılık tespiti algoritmaları ile analiz ediliyor. Ham veri saklanmadan yalnızca şifrelenmiş biyometrik temsiller üzerinden doğrulama yapılıyor. Tüm süreç KVKK’ ya uyumlu yürütülüyor ve ödeme adımı hibrit güvenlik modeliyle, yani yüz tanıma + PIN kombinasyonu ile tamamlanıyor. Böylece hem fiziksel hem bilgi temelli faktörleri bir araya getiren üst düzey bir koruma sağlanıyor.

Papel Yönetim Kurulu Başkanı Av. Seyhan İbrahim Yıldırım, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Türkiye’de bu özelliği hayata geçiren ilk elektronik para şirketi olmaktan büyük gurur duyuyoruz. Kullanıcılarımız için güvenliği en üst noktada tutarken, ödeme deneyimini de kolay ve hızlı hale getiriyoruz. ‘Yüz ile Ödeme’ yalnızca bir teknoloji entegrasyonu değil; kullanıcılarımızın günlük yaşamında güven ve pratikliği bir araya getiren yeni bir davranış biçimi.”

Türkiye Petrolleri Genel Müdürü Murat Batmaz ise iş birliğine ilişkin yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Türkiye Petrolleri olarak kullanıcı deneyimini sürekli iyileştirmeyi ve yenilikçi teknolojileri istasyonlarımızda müşterilerimizle buluşturmayı önemsiyoruz. Papel ile gerçekleştirdiğimiz bu iş birliğiyle, ödeme süreçlerinde hız ve güvenliği bir arada sunmaktan büyük memnuniyet duyuyoruz.”

Papel, “bir bakışın yeter” anlayışıyla sunduğu bu yeni özellikle dijital ödeme dünyasında güvenlik odaklı çözümleriyle öncü rolünü pekiştirmeyi hedefliyor.


Biyometrik veriler ile işlem yapılmasını pek desteklemesem de Papel'in bu yöntem için yasal mevzuatlardan onay alabilmesi teknoloji ve gelişme açısından güzel.

Birçok şehirde toplu taşıma için elektronik ücret toplama sistemi hizmeti veren Asis Elektronik'in geçtiğimiz yıl tanıttığı Val10 model adlı validatörü de yüz tanıma ile ücret ödeme imkanı sunuyordu ancak mevzuata takıldığı için piyasaya sunulmamıştı. Söz konusu cihazın fotoğrafı da aşağıda.

ic2-2.webp
 

Ozan Elektronik Para’ya kayyum atandı: 402 milyon TL’lik mal varlığına el konuldu​

İstanbul'da suç örgütü kurarak yasa dışı yollarla elde edilen gelirleri akladıkları ve yüksek hacimli şüpheli finansal işlemler yaptıkları iddiasıyla 10 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilirken, 402 milyon lira değerindeki mal varlığına el konuldu. Soruşturma kapsamında, suçtan elde edildiği değerlendirilen gelirlerin finansal sisteme dahil edilmesinde aktif rol oynadığı belirlenen Ozan Elektronik Para AŞ'ye TMSF tarafından kayyım atanmasına karar verildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, Terörizmin Finansmanının Önlenmesi ve Aklama Suçu Soruşturma Bürosu!nca, "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "yasa dışı bahis", "tefecilik" ile "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarına yönelik yürütülen soruşturmada Ozan Elektronik Para AŞ üzerinden "7258 Sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a muhalefet" edilerek elde edilen suç gelirleri ile "pos tefeciliği" suçlarından kaynaklanan gelirlerin aklanmasına yönelik kuvvetli suç şüphesi tespit edildiği belirtildi.

Açıklamada, yürütülen mali incelemelerde, şirketin elektronik para kuruluşu statüsünün suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerinin meşru ticari faaliyet izlenimi altında finansal sisteme sokulması için kullanıldığının değerlendirildiği aktarıldı.

Pos tefeciliği iddiası
Soruşturma kapsamında MASAK, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve bağımsız denetim kuruluşları tarafından hazırlanan raporların incelendiği ifade edilen açıklamada, suç gelirlerinin sanal POS cihazları üzerinden aktarılarak sisteme dahil edildiğinin anlaşıldığı kaydedildi.

Açıklamada, raporlarda, Libya ve Irak gibi yüksek riskli ülkelerden gelen, kartlarla yapılan, tekrarlayan yüksek tutarlı işlemlerin engellenmediği, alarm üretilmesine rağmen gerekli aksiyonların alınmadığı, aynı kartların farklı üye iş yerlerinde kısa aralıklarla kullanıldığı, bu durumun gerçek ticari faaliyetten ziyade para aktarımı ve pos tefeciliği niteliği taşıdığının tespit edildiği belirtildi.

Ayrıca, Ozan Elektronik Para AŞ'nin sahibi Ozan Özerk'in ortağı olduğu Aveon Global Sigorta AŞ üzerinden "sigorta primi" adı altında para akışı sağlandığı, söz konusu şirketin Londra merkezli Aveon Global Holding üzerinden kontrol edildiği, suç gelirlerinin sigorta primi veya ticari işlem görünümü verilerek finansal sisteme dahil edilip aklandığı vurgulandı.

402 milyon lira değerindeki mal varlığına el konuldu
Bu kapsamda yürütülen mali analizler neticesinde 7 şirket, 3 konut, 5 arsa ve 4 araca ait toplamda yaklaşık 402 milyon lira değerinde mal varlığı tespit edildiği belirtilen açıklamada, haklarında gözaltı kararı verilen 10 şüpheli ve 7 şirkete yönelik eş zamanlı operasyon düzenlendiği ve mal varlıklarına el koyma işlemleri gerçekleştirildiği anlatıldı.

Ozan Elektronik Para AŞ'ye kayyum atandı
Açıklamada, suçtan elde edildiği değerlendirilen gelirlerin finansal sisteme dahil edilmesinde aktif rol oynadığı belirlenen Ozan Elektronik Para AŞ'ye, İstanbul Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliğince mali yapının korunması ve delil karartılmasının önlenmesi amacıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından kayyum atanmasına karar verildiği ifade edildi.


31 Ekim'de bu gerçekleşiyor, biraz geç paylaştığım için kusura bakmayın.

Böylece İninal ve Papara'dan sonra kayyum atanan üçüncü elektronik para şirketi Ozan Elektronik Para oldu.

Güncel istatistiklere göre faaliyeti iptal edilen Papara dahil 4 elektronik para şirketinin dışında kalan 62 elektronik para kuruluşundan (İninal dahil) 8'inin faaliyetleri geçici olarak durdurulmuş, 54'ü faaliyetlerine devam etmektedir.
 
Bence hepsi zaman içinde iptal edilebilir.Bu tarz kuruluşlarda parası olan varsa dikkat etmeli.

Banka temelli olan kuruluşlar var. İş Bankası'na ait Nays, Akbank'a ait Tosla, Ziraat Bankası'na ait ZiraatPay gibi. Bunlar bir nebze ancak gerisi için dediğin durum kesin duruyor abi. Yüksek hacimli işlemler ve bakiye bulundurma konusunda dikkatli olunmalı.
 
Geri